✳️ كتاب هفت پيكر نظامي درباره چيست؟
❇️ شروع كتاب با افسانه اي از بهرام گور است بدين مضمون كه بهرام گور كه بنا به دستور پدر، نزد فردي بنام نعمان تربيت مي يافت، در حجره اي در بسته، تصوير ۷دختر زيبا روي را مي بيند كه هر يك ، دختر يكي از شهرياران كشورهاي ديگر است.نام آنها عبارت بود از:
فورك (هند)
يغماناز (خاقان)
نازپري (خوارزمشاه)
نسرين نوش (سقلاب)
آزريون (شاه مغرب)
هماي (دخت قيصر)
دژستي (دخت كسري) _ DOZHSETI
و تصوير جواني مي بيند كه زير آن اسمش را بهرام نوشته اند و پيشگويي شده است كه آن جوان، آن هفت عروس را خواهد گرفت.
پس هفت قصر به رنگ روزهاي هفته و بنام هفت سياره مي سازد تا در روزي كه منسوب به آن سياره است با يكي از آن دختران عيش و نشاط كند.
آن رنگ ها و ايام عبارتند از :
۱. شنبه / گنبد سياه / كيوان
۲. يكشنبه / گنبد صندل رنگ / مشتري
۳. دوشنبه / گنبد سرخ / مريخ
۴. سه شنبه/ زرد / آفتاب
۵.چهارشنبه/ سفيد / زهره
۶.پنجشنبه / پيروزه گون/ عطارد
۷.جمعه /سبز / ماه
بهرام در هر شب، قبل از عيش و نشاط، حكايتي را از زبان آن زنان مي شنود كه هفت پيكر نظامي، در واقع آن هفت حكايت است .
❇️ رمزپردازی هفت داستان منظومه «هفت پیکر»
داستان اول :
افسانهای است که شاهزاده سیاه پوش هند میگوید. این داستان، تمثیلی برای این نکته عرفانی است که انسان لذتخواه و ماجراجو، هنگامی که افق دیدش وسیعتر میشود، درمییابد که در زندان تنگ دنیا گرفتار است. پس سیاهپوشی نمادی از انسان دور مانده از وطن و گرفتار غربت است. شاهزاده هندی چون از اصل دور افتاده، ماتم زده است.
داستان دوم :
بهرام در داستان دوم لباس زرد میپوشد و به دیدار «همای»، شاهزاده رومی، میرود. در این داستان روان انسانها، به ویژه زنان، تحلیل میشود اما نکتههای خاص عارفانه هم دارد. نتیجهای هم که نظامی از آن میگیرد، لزوم راستگویی است.
داستان سوم :
روز دوشنبه و در گنبد سبز یا آبی با شاهدخت «ناز پری» رخ میدهد. نکتهای که در این داستان بدان تاکید میشود، دوری از عشقهای ننگین است «ترک شهوت نشان دین باشد
شرط پرهیزکاری این باشد»
دانشمند بیدین داستان، نماد کسی است که گرفتار عقل جزئی است اما در انتها این انسان کامل است که پیروز میشود.
داستان چهارم :
در داستان چهارم، بهرام لباس سرخ میپوشد و به دیدار شاهدخت سقلاب میرود. این دختر نماد معشوق ازلی و ابدی، یعنی پروردگار جمال و جلال است. میبینید که نظامی زن را تا مقام معشوق ازلی و ابدی بالا میبرد. نظامی در این داستان میگوید که باید کبر و غرور را کنار گذاشت.
داستان پنچم :
در داستان پنجم بهرام مهمان شاهدخت فیروزه پوش، «آذریون»، است. نکتهی عارفانه آن هم این است که شخصیت اصلی داستان دور از حرص و طمع است.
داستان ششم :
داستان ششم در گنبد سبز و در نزد دختر پادشاه یمن میگذرد و داستان خیر و شر است. نظامی پیشرفت دنیا را در تضاد میان این دو میداند. او به پیروزی خیر بر شر باور دارد.
داستان هفتم :
سرانجام، داستان هفتم در گنبد سفید با شاهزاده خانم ایرانی، «دُرستی»، میگذرد. شاهزاده ایرانی میگوید که عقل و پاکدامنی بر شهوتپرستی ترجیح دارد
«در سپدی است روشنایی روز
وز سپیدی است مه جهان افروز
همه رنگی تکلف اندود است
جز سپیدی که او نیالوده است
در پرستش به وقت کوشیدن
سنت آمد سپید پوشیدن»
❇️ از مجموع این حرفها این نتیجه را میتوان گرفت که نظامی عارف نیست اما تمایلات عالی عارفانه دارد.
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan