دیپلماسی اقتصادی "کمربند و راه" چین در خلیج فارس: پوشش ریسک استراتژیک (strategic hedging) در میانهٔ رقابت منطقه ای عربستان و ایران
| جرمی گارلیک و رادکا هاولووا
این مقاله که توسط دو نویسنده اهل چک نوشته شده و در سال 2020 منتشر شده، چشم انداز مطلوبی از سیاست خارجی چین در غرب آسیا تصویر می کند.
فرض این مقاله بر این انگاره مبتنی است که چین برای دستیابی به اهداف ارتباطی، تجاری و زیرساختی ابتکار کمربند راه و کسب منابع متنوع انرژی، نیاز به تقویت روابط با هر دو نیروی منطقه ای، یعنی ایران و عربستان سعودی ، بدون از چشم پوشی از یکی از آنها یا هژمون منطقه ای، یعنی ایالات متحده دارد.
چین، مایل به جلوگیری از درگیری غیرضروری در ژئوپلیتیک منطقه است و قصد ندارد ایالات متحده را تضعیف کند، بلکه اجازه می دهد تا به نقش خود در زمینه تأمین امنیت منطقه ادامه دهد.
به نظرم نویسنده از واژه جالبی استفاده می کند، "پوشش ریسک استراتژیک" که تا حدی زیادی کامل است و در مقالات دیگری هم در مورد سیاست خارجی چین این اصطلاح را دیدم. این واژه هجینگ (hedging) یک واژه تخصصی اقتصادی و مالی است. در تعریف این واژه آمده است: "سیاست بیمهای مثلا در مورد سیل، شما باید به صورت ماهیانه یک سری هزینهها را پرداخت کنید و در صورتیکه هیچ وقت سیل اتفاق نیفتد، هیچ نوع دریافتی نخواهید داشت. با این وجود اکثر افراد ترجیح میدهند که این زیان قابل پیشبینی و محدود را متحمل شوند، ولی هیچ وقت کل داراییشان را به صورت یکجا از دست ندهند. در دنیای سرمایهگذاری، هجینگ دقیقا به همین روش صورت میگیرد. سرمایهگذاران و مدیران مالی از روشهای مختلف هجینگ استفاده میکنند تا میزان ریسکهای موجود را کاهش دهند و آنها را کنترل کنند. به منظور اینکه بتوانیم یک هج مناسب در سرمایهگذاری داشته باشیم، باید از ابزارهای مختلفی به صورت استراتژیک استفاده کنیم تا ریسک مربوط به نوسانات نامطلوب قیمت کاهش پیدا کند".
دقیقا سیاست غرب آسیایی چین در قبال رقابت های منطقه ای و فرامنطقه ای به همین روند پیش می رود، یعنی تلاش دارد منافع خود را در میان ترتیبات موجود و منازعات و اتحاد و ائتلاف ها" مدیریت" و کنترل کند. چون" هجینگ به صورت طبیعی یک بده بستانی مابین ریسک و پاداش است؛ با وجود اینکه هجینگ منجر به کاهش ریسک بالقوه میشود، ولی همچنین منجر به از بین رفتن سودهای بالقوه هم میشود." چین به نوعی سود و زیان خود را مدیریت می کند و از سود حداکثری صرف نظر می کند. البته جدا از این مدل مفهومی که البته من اینجا توضیحات اضافه ای به آن وارد کردم، محتوای مقاله آسیب شناسی و روند پژوهشی جالبی از تاریخ روابط چین در قبال ایران، عربستان و آمریکا در غرب آسیا ارائه می دهد و مطالعه آن توصیه می شود.
لینک دانلود مقاله در سیج:
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1868102619898706✅ @karkhone