«እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ሥራው!» — ከቢሮ ዲዛይን እስከ ሳይት ፍዳ፦ የክፍለ ከተማ መሐንዲሶችና የቤት ሰሪዎች እንግልት!
በቅርቡ በገጻችን ላይ ኢንጅነር ደሳለኝ ከበደ በፃፉት ፅሁፍ መነሻነት ካነሳናቸው የ«ፕላን እና የሳይት» (Plan vs. Site) መጣጣም ውይይቶች ጋር በተያያዘ፣ ወልደመድህን የተባለ አንጋፋ የሳይት መሐንዲስ ያጋራን እውነተኛና ልብ የሚነካ የሳይት ቁስል ነው!።
ሳይት መሀንዲስ ነኝ በተደጋጋሚ ያላችሁት ነገር ያጋጥመኛል ካነሳችሁት አይቀር እኔን ከገጠሙኝ በቅርቡ ለG+10 በክ/ከተማ ተሰርቶ የመጣ ዲዛይን foundation ለመስራት ስናይ footing column 95cm በ 50cm ሆኖ ከቤዝመንት ግራውንድ ሲደርስ 65cm በ 50cm አድርገውት አየሁ።
እንደው ከቤዝመንት ግራውንድ በአንድ ፍሎር ልዩነት 30 ሴንቲም ማለት ያለብረት ቅነሳ 15cm በግራ 15cm በቀኝ በአንዴ እንዴት ይቀነሳል?።
ይሄ ለሳምፕል አመጣሁት እንጂ በክ/ከተማ የሚሰሩ ዲዛይኖች አስቂኝ ናቸው።
አንዳንዴ ደግሞ እንደው እስኪ ይሄ ዲዛይን ከቦታው ጋር አይስማማም ብላችሁ ደውላችሁ ስትጠይቁ አስቂኝ መልስ ነው ይምታገኙት እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ስራው ችግር የለም ይላሉ።
ባለንብረት ወዶ አይደለም በተሻለ ቦታ ዲዛይን አሰርቶ ሲመጣ ማን ያፀድቅለታል? ብርም መስጠቱ ላይቀርለት ጊዘውን ያንዛዙታል ስለዚህ ያለው አማራጭ ሁለም ነገር ጨርሰው ስለሚሰጡት ያስረክባቸዋል።
ብዙ ችግሮች ያጋጥማሉ ለምሳሌ strarp beam ስታፋ በባለ14 ብረት ተሰርቶ መጥቶ ገጥሞኝ ያውቃል ስንጠይቅ በቃ እንደዛ ነው የመጣልኝ የሚል አስቂኝ መልስ ሰጥተውኛል ያውቃል።
actually stirrup ከ 12mm dia በላይ ብረት በላይ መጠቀም እንደማይቻል እንኳን የማያውቅ ሁሉ ነው የሀገሪቱ ዋና ከተማ የህንፃ ዲዛይን በክፍለከተማ እያጨማለቀ ያለው።
ጨዋታው እንዲህ ነው፦
🏢 የG+10 ህንፃ አስቂኝ ድራማ፦
• የኮለምን አስገራሚ ቅነሳ፦ በዲዛይኑ መሠረት ቤዝመንት ላይ የነበረው ኮለምን (Footing Column) 95cm በ 50cm ሆኖ መጥቶ፣ ልክ ግራውንድ ፍሎር ላይ ሲደርስ በአንዴ ወደ 65cm በ 50cm ዝቅ ይላል!
• ለመሆኑ በሳይንስ ስንት ነው? ያለ ምንም የብረት ቅነሳ ስሌት፣ በአንድ ፎቅ ልዩነት ብቻ 30 ሴንቲሜትር (15cm በግራ፣ 15cm በቀኝ) በአንዴ እንዴት ይቀነሳል?
• የሪንግ (Stirrup) ጉድ፦ በኢንጂነሪንግ ፎርሙላ ለሪንግ ከ 12mm dia በላይ ብረት መጠቀም እንደማይቻል እንኳ ሳይታወቅ፣ ስትራፕ ቢም (Strap Beam) ላይ ባለ 14mm ብረት ለሪንግ ታዞ ይመጣል!
📞 «ደውለህ ስትጠይቅ አስቂኝ መልስ ታገኛለህ!»
መሐንዲሱ ይሄ ዲዛይን ከቦታውና ከሳይንስ ጋር አይስማማም ብሎ ወደ ክፍለ ከተማው ዲዛይነር ሲደውል የሚሰጠው መልስ፦ «እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ሥሪው፣ ችግር የለም!» የሚል ኃላፊነት የጎደለው ቃል ነው። አወቃቀሩ ከተበላሸ በኋላ ግን ተጠያቂው ማነው?
🧠 የ«ናሽናል ኮንስትራክሽን» ሙያዊ ትንተና እና ስትራተጂክ አመራር፦
ባለንብረቱ (የቤት ሰሪው) ጥራት ባለው አማካሪ ድርጅት የተሻለ ዲዛይን አሠርቶ ቢመጣም፣ በክፍለ ከተማ ደረጃ ያለውን የማጽደቅ እንግልትና የጊዜ መራዘም ስለሚፈራ ብቻ፣ ቢሮዎቹ «ሁሉንም ነገር ጨርሰን እንስጥህ» የሚሉትን የተበላሸ ዲዛይን ተቀብሎ ለመውጣት ይገደዳል።
ይህ ደግሞ በሀገሪቱ ዋና ከተማ የህንፃ ዲዛይን ላይ ትልቅ «መጨማለቅ» እየፈጠረ ይገኛል!
እውነተኛ ስትራተጂክ አመራር በኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ላይ ያስፈልጋል የምንለው ለዚህ ነው፦
1. 🎯 የዲዛይን ኦዲት (Design Auditing)፦ ዲዛይኖች ከመጽደቃቸው በፊት በብቁና ገለልተኛ መሐንዲሶች በደንብ መፈተሽ አለባቸው። «እያየህ ሥሪው» የሚል መመሪያ የሙያ ስነ-ምግባርን የሚጥስና የህንፃዎችን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥል ነው።
2. 📐 የመፈተሽ ኃላፊነት (Plan vs. Site Verification)፦ የሳይት መሐንዲሶች ልክ እንደ ወልደመድህን በሳይት ላይ የሚያዩትን ስህተት በድፍረትና በሙያዊ ብቃት መቃወም እና ማረም መቻል አለባቸው።
💬 ጥያቄ (Engagement Question)፦
«በየክፍለ ከተማው በሚጸድቁ ዲዛይኖች ላይ የሚታዩት እንደነዚህ ዓይነት የስትራክቸር ስህተቶች እና 'እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ሥሪው' የሚሉ የቢሮ መልሶች በእርስዎ የሳይት ተሞክሮስ ገጥመውዎት ያውቃሉ? ባለሀብቱ ከእንግልት ለመዳን የተበላሸ ዲዛይን የሚቀበልበትን አሠራር ለመቀየር የከተማ መዋቅራችን ምን ዓይነት 'ስትራተጂክ አመራር' መከተል አለበት ይላሉ?
ሃሳብዎንና የደረሰብዎትን ጉድ በኮመንት ያጋሩን!»
@etconp
በቅርቡ በገጻችን ላይ ኢንጅነር ደሳለኝ ከበደ በፃፉት ፅሁፍ መነሻነት ካነሳናቸው የ«ፕላን እና የሳይት» (Plan vs. Site) መጣጣም ውይይቶች ጋር በተያያዘ፣ ወልደመድህን የተባለ አንጋፋ የሳይት መሐንዲስ ያጋራን እውነተኛና ልብ የሚነካ የሳይት ቁስል ነው!።
ሳይት መሀንዲስ ነኝ በተደጋጋሚ ያላችሁት ነገር ያጋጥመኛል ካነሳችሁት አይቀር እኔን ከገጠሙኝ በቅርቡ ለG+10 በክ/ከተማ ተሰርቶ የመጣ ዲዛይን foundation ለመስራት ስናይ footing column 95cm በ 50cm ሆኖ ከቤዝመንት ግራውንድ ሲደርስ 65cm በ 50cm አድርገውት አየሁ።
እንደው ከቤዝመንት ግራውንድ በአንድ ፍሎር ልዩነት 30 ሴንቲም ማለት ያለብረት ቅነሳ 15cm በግራ 15cm በቀኝ በአንዴ እንዴት ይቀነሳል?።
ይሄ ለሳምፕል አመጣሁት እንጂ በክ/ከተማ የሚሰሩ ዲዛይኖች አስቂኝ ናቸው።
አንዳንዴ ደግሞ እንደው እስኪ ይሄ ዲዛይን ከቦታው ጋር አይስማማም ብላችሁ ደውላችሁ ስትጠይቁ አስቂኝ መልስ ነው ይምታገኙት እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ስራው ችግር የለም ይላሉ።
ባለንብረት ወዶ አይደለም በተሻለ ቦታ ዲዛይን አሰርቶ ሲመጣ ማን ያፀድቅለታል? ብርም መስጠቱ ላይቀርለት ጊዘውን ያንዛዙታል ስለዚህ ያለው አማራጭ ሁለም ነገር ጨርሰው ስለሚሰጡት ያስረክባቸዋል።
ብዙ ችግሮች ያጋጥማሉ ለምሳሌ strarp beam ስታፋ በባለ14 ብረት ተሰርቶ መጥቶ ገጥሞኝ ያውቃል ስንጠይቅ በቃ እንደዛ ነው የመጣልኝ የሚል አስቂኝ መልስ ሰጥተውኛል ያውቃል።
actually stirrup ከ 12mm dia በላይ ብረት በላይ መጠቀም እንደማይቻል እንኳን የማያውቅ ሁሉ ነው የሀገሪቱ ዋና ከተማ የህንፃ ዲዛይን በክፍለከተማ እያጨማለቀ ያለው።
ጨዋታው እንዲህ ነው፦
🏢 የG+10 ህንፃ አስቂኝ ድራማ፦
• የኮለምን አስገራሚ ቅነሳ፦ በዲዛይኑ መሠረት ቤዝመንት ላይ የነበረው ኮለምን (Footing Column) 95cm በ 50cm ሆኖ መጥቶ፣ ልክ ግራውንድ ፍሎር ላይ ሲደርስ በአንዴ ወደ 65cm በ 50cm ዝቅ ይላል!
• ለመሆኑ በሳይንስ ስንት ነው? ያለ ምንም የብረት ቅነሳ ስሌት፣ በአንድ ፎቅ ልዩነት ብቻ 30 ሴንቲሜትር (15cm በግራ፣ 15cm በቀኝ) በአንዴ እንዴት ይቀነሳል?
• የሪንግ (Stirrup) ጉድ፦ በኢንጂነሪንግ ፎርሙላ ለሪንግ ከ 12mm dia በላይ ብረት መጠቀም እንደማይቻል እንኳ ሳይታወቅ፣ ስትራፕ ቢም (Strap Beam) ላይ ባለ 14mm ብረት ለሪንግ ታዞ ይመጣል!
📞 «ደውለህ ስትጠይቅ አስቂኝ መልስ ታገኛለህ!»
መሐንዲሱ ይሄ ዲዛይን ከቦታውና ከሳይንስ ጋር አይስማማም ብሎ ወደ ክፍለ ከተማው ዲዛይነር ሲደውል የሚሰጠው መልስ፦ «እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ሥሪው፣ ችግር የለም!» የሚል ኃላፊነት የጎደለው ቃል ነው። አወቃቀሩ ከተበላሸ በኋላ ግን ተጠያቂው ማነው?
🧠 የ«ናሽናል ኮንስትራክሽን» ሙያዊ ትንተና እና ስትራተጂክ አመራር፦
ባለንብረቱ (የቤት ሰሪው) ጥራት ባለው አማካሪ ድርጅት የተሻለ ዲዛይን አሠርቶ ቢመጣም፣ በክፍለ ከተማ ደረጃ ያለውን የማጽደቅ እንግልትና የጊዜ መራዘም ስለሚፈራ ብቻ፣ ቢሮዎቹ «ሁሉንም ነገር ጨርሰን እንስጥህ» የሚሉትን የተበላሸ ዲዛይን ተቀብሎ ለመውጣት ይገደዳል።
ይህ ደግሞ በሀገሪቱ ዋና ከተማ የህንፃ ዲዛይን ላይ ትልቅ «መጨማለቅ» እየፈጠረ ይገኛል!
እውነተኛ ስትራተጂክ አመራር በኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ላይ ያስፈልጋል የምንለው ለዚህ ነው፦
1. 🎯 የዲዛይን ኦዲት (Design Auditing)፦ ዲዛይኖች ከመጽደቃቸው በፊት በብቁና ገለልተኛ መሐንዲሶች በደንብ መፈተሽ አለባቸው። «እያየህ ሥሪው» የሚል መመሪያ የሙያ ስነ-ምግባርን የሚጥስና የህንፃዎችን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥል ነው።
2. 📐 የመፈተሽ ኃላፊነት (Plan vs. Site Verification)፦ የሳይት መሐንዲሶች ልክ እንደ ወልደመድህን በሳይት ላይ የሚያዩትን ስህተት በድፍረትና በሙያዊ ብቃት መቃወም እና ማረም መቻል አለባቸው።
💬 ጥያቄ (Engagement Question)፦
«በየክፍለ ከተማው በሚጸድቁ ዲዛይኖች ላይ የሚታዩት እንደነዚህ ዓይነት የስትራክቸር ስህተቶች እና 'እያየህ ሞዲፋይ አድርገህ ሥሪው' የሚሉ የቢሮ መልሶች በእርስዎ የሳይት ተሞክሮስ ገጥመውዎት ያውቃሉ? ባለሀብቱ ከእንግልት ለመዳን የተበላሸ ዲዛይን የሚቀበልበትን አሠራር ለመቀየር የከተማ መዋቅራችን ምን ዓይነት 'ስትራተጂክ አመራር' መከተል አለበት ይላሉ?
ሃሳብዎንና የደረሰብዎትን ጉድ በኮመንት ያጋሩን!»
@etconp
1 comment
Dagn Ye Etafer
Tiru hasab new, 10Q. Ende hasa ene be tik tok ye design hasab yemnlewawxinet medrek bikefet ena moyawi ewqetachenen biyans be samnet 2 qen akababi beneweyayi be hintsa genbata layblikesetvyemichelewen cheger asiqedmen mekelakel enechelalen ena, endet tilalachu???
Log in to comment