.
وقتی مدام وعده 'حادثهٔ بزرگ' می‌دهند: جنگ، انقلاب، فروپاشی...
این زندگی است که در تعلیق و مرگ است که بر انسان چیره می‌شود.

'بیابان تاتارها' بهترین کار بوتزاتی است. دروگو نام افسری است که به دژی بیرون شهر فرستاده می‌شود. دژی در جایی نامعلوم میان بیابان مثل سرنوشت. او با خیال و آرزوی ماجراجویی به آنجا می‌رود اما با ویرانه‌ای وسط بیابان مواجه می‌شود که روز و شب‌های کسالت‌آوری را در آن می‌گذراند شاید که دشمنی از بیرون دنیایش را تغییر دهد. او و دیگر افسران جوان با هر گرد و خاکی، نوری، ابری، سایه‌ای، گذر و حرکتی به خیالپردازی می‌نشینند که بالاخره روزش فرا رسید و این بار دیگر آن اتفاق با شکوه می‌افتد. بی‌خبر از آنکه امید انسان را می‌کشد.
دروگو هر بار به بهانه‌ای در قلعه می‌ماند و انتظار می‌کشد شاید که شاهد آن روز شود و زندگی را از سر بگیرد. زندگی که در تعلیق گذاشته تا زمانی که آرمان و آرزویش به وقوع بپیوندد بی‌خبر از آنکه دشمن همان زمان است که آهسته و آرام بر او می‌گذرد و پیر و ناتوانش می‌کند، کسالت و انتظار خسته و خالیش می‌کند و امید دایمی در زندگی معلق او را می‌کشد آن هم در تنها فرصتی که امکان زیستن داشت.

هسته رمان انتظار است؛ انتظاری فلج کننده که همه چیز را می‌بلعد. زندگی و آسایشی که  وعده‌اش را در آینده داده می‌شود  و هر بار به تعویق می‌افتد و اکنون نابود می‌شود. امید و معنای کاذب دادن به هر چیزی حیله‌ای است بیرونی یا خودفریبی است از سر استیصال. دژ باستانی بوتزاتی، مثل قصر کافکا، انسان و زیستن را در تعلیق نگه می‌دارد برای آنچه که اگر هم روزی سر برسد خیلی دیرتر از آن است که به کار آید.

شما را نمی‌دانم اما من همیشه به ادبیات پناه برده‌ام و می‌برم. معتقدم در نهایت این هنر ادبیات است که ما را از این رنج زیستن رها خواهد کرد. زندگی و تاریخ را در آینه چشم ادبیات می‌بینم و پاسخ می‌گیرم‌.

#مهدی_فاتحی