درود
وقت شما به نیکی
یک سوال داشتم
اگر بخواهیم برای آموزش تقطیع بیت زیر را از جناب مولانا مثال بزنیم
بشنو از نی چون حکایت می کند
از جدایی ها شکایت می کند
باید بشنو را به چه صورت تلفظ کرد و نوشت؟
بش نُ از اشتباه هست؟
یا حتما باید به صورت
بش نُ وز
بگیم؟

✳️ سلام
وقت بخیر و شادی

بشنو از نی چون حکایت می کند :
در اینجا چون قبل از همزه صامت "و" است، حذف همزه دارد :
بش/ن/وز/ نی فاعلاتن...

در اشعار همه شاعران بزرگ در تقطیع واژه "شنو"، هجای آخر (مصوت مرکب است) بلند حساب کرده اند. چه در اول، وسط و یا آخر مصراع قرار گرفته باشد.
و بارها در اخر بیت به عنوان قافیه آمده. در صورتی که اگر مصوت بود باید قافیه را غلط بدانیم.
اینگونه هجاها مصوت مرکب هستند و طبق هیچ اختیاری نمی توان هجای کوتاه محسوب کرد.
چند نمونه از حافظ:

دولتی را که نباشد غم از آسیب زوال
بی تکلف بشنو دولت درویشان است
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
🌹
گوشوار زر و لعل ار چه گران دارد گوش
دور خوبی گذران است نصیحت بشنو
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
🌹
سخنی بی غرض از بنده مخلص بشنو
ای که منظور بزرگان حقیقت بینی
فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن
🌹🌹
بیفشان جرعه ای بر خاک و حال اهل دل بشنو
که از جمشید و کیخسرو فراوان داستان دارد
مفاعیلن ۴
(کیخسرو : هجای "رو" بلند است چون صامت است).
🌹

❇️ پاسخ از : استاد محمود انصاری از گروه مجمع دبیران ادبیات متوسطه دوم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan