◾️حمله به بافت تاریخی اصفهان؛ نگاهی به سه نامعماری در حریم دولتخانه صفوی
🖋 وحید آقایی| دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران
برای مقدمه، اصفهان نیاز به توصیف ندارد! همین بس که از روی نشاندادن زیبایی و شکوهش، در ادبیات و زبان عامیانه آن را «نصفجهان» میخوانند و همردیفش را در ایران و جهان انگشتشمار مییابند. احتمالاً اگر به اصفهان آمده باشید، اولین مواجه شما با مرکز شهر یعنی چهارباغ عباسی و دروازه دولت (میدان امام حسین(ع) کنونی) و میدان نقش جهان، بناهای تاریخیایست که همه اصفهان را با آنها میشناسیم؛ گرچه همین موضوع چون چاقویی دولبه شده که آثاری گرانبهاتر و ارزشمندتر در اصفهان و شهرستانهای اطراف آن به چشم نیاید، مسئلهای که مجالی جدا برای طرح موضوع میطلبد. این موضوع وقتی با نوروز عجین میشود، چون بخش زیادی از این مناطق تبدیل به پیادهرو شدهاند، ما را در میان انبوه مردمانی که هر یک مشغول گذران نوعی از روزمرگی در این مناطق و محورها هستند، حل میکند.
اما اگر به چشم تیزبینی قدم بزنیم، در این محدوده آثاری را میبینیم که نوسازند، اما هیچ سنخیتی با اصفهان ندارند. اگر دیروز معماریهای معاصری چون «نمای هتل عباسی»، «میدانگاه عباسی»،«بیمه ایران» و «کاخ شهرداری» خلق میشد که درعین مدرنبودن، به زمینه، بافت تاریخی و شهری که در آن قرار دارند، احترام میگذاشتند، امروزه شاهد شکلگیری عوارضی مصنوع هستیم که حتی نمیشود آن ها را ساختمانسازی نامید. من آنها را «نامعماری» مینامم؛ ابتذالاتی که جایجای اصفهان سر در میآورند و اوج احترامشان به بافت تاریخی و شهری که در آن قرار گرفتهاند، پوستهای بیارتباط با گذشته و امروز و فاقد اصالت، اجراشده با مصالح آجر و سنگ لاشتر و قوس و طاق و کاشیکاری است. برخیشان مثل «ارگ جهاننما» آنقدر در چشم و عیان هستند که گویی دیگر ما مردم اصفهان به بودن آن در مرکز شهرمان عادت کردهایم و برخی چون «مجموعه فرهنگی مذهبی سلطانزاده» در یک سکوت خبری و دور از چشم مردم، بیپرواتر دارند رنگ معماری امروز اصفهان را «قهوهای» میکنند و چشم بر رعایت همنشینی با بافت تاریخی میبندند.
در این جستار تصویری من به سراغ سه نامعماری در قلب دولتخانه صفوی رفتهام. بماند که از این دست آثار در شمال و جنوب اصفهان کم نیست و افسوس که محدودیت این جستار دستوپای من را برای ذکر بیشمار نمونههای مشابه بسته است. نگرانی بیشتر من از تولید و بازتولید این ابتذالات در نصفجهان است.
⭕️ ادامهٔ مطلب را میتوانید در Instant View یا وبسایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:
https://telegra.ph/va1-04-08http://koubeh.com/va1🌆 #جستار_تصویری #نوروز۱۴۰۱
@Koubeh