ጤና ይስጥልኝ
በዘመናዊ የአስተዳደር ሥርዓት ዉስጥ ሦስት የሥልጣን አካለት ያሉና እነዚህም አባላት የየራሳቸዉ የሆነ ሥልጣንና ተግባር ያላቸዉና እርስ በ'ርሳቸዉም አንዱ ሌላዉን ያለአግባብ እንዳያከናዉን የሚቆጣጠሩ (check and balance) ሆነዉ የሚቋቋሙ ሲሆን አነዚህም አካላት፡- ሕግ አዉጪ (ፓርላማ) ፤ ሕግ አስፈጻሚ (ጠቅላይ ሚኒስትሩና የሚኒስትሮች ምክር ቤት) እና ሕግ ተርጓሚ (ዳኝነት) ናቸዉ፡፡
ለዚህ ጽሑፍ የምንመለከተዉ የሕግ ተርጓሚዉንና ዳኝነቱን ከፌደራል ፍ/ቤቶች አዋጅ ቁጥር 25/1988 እና በተለይ አሁንና ወደፊት ልናቀርባቸዉ ስለአሰብነዉ የሰበር ችሎቶች የተደነገገበት አዋጅ ቁጥር 454/1997 የአዋጆቹ መንፈስ የተወሰነ በማቅረብ ለወደፊቱ የሰበር ችሎቱ የሰጣቸዉን አንዳንድ ዉሣኔዎችና በማቅረብ ይሆናል፡፡
መልካም ምንባብ፡-
በኢፌዴሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 78 እና ተከታዮቹ አናቅጽት ነጻ የዳኝነት አካል እንደሚቋቋም በተደነገገዉ መሠረት የፌደራል ፍ/ቤቶች አ/ቁጥር 25/1988 የወጣና ይህዉ አዋጅም በአዋጅ ቁጥር 138/91፤ በአዋጅ ቁጥር 321/1995 እና በአዋጅ ቁጥር 454/1997 ተሻሽሎ እየተሰራበት የሚገኝ ሲሆን አሁን ከያዝነዉ ጉዳይ አንጻር በአ/ቁጥር 25 እና በአ/ቁጥር 454 ላይ ስለተጠቀሰዉ የሰበር ችሎት ስንመለከት በፍርድ ቤት ታይተዉ የመጨረሻ ዉሣኔ የተሰጠባቸዉና መሠረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት ያለባቸዉን ከአምስት ያላነሱ ዳኞች በተሰየሙበት የሰበር ችሎት የሚሰጠዉ የሕግ ትርጉም በየትኛዉም ደረጃ ላይ በሚገኝ የፌደራል ወይም የክልል ፍርድ ቤት ላይ አስገዳጅነት ያለዉ ዉሣኔ የሚሰጥ ሲሆን ይህንኑ የአስገዳጅነት ዉሣኔም ፍ/ቤቶች አንደ ሕግ ወስደዉ ዉሣኔ የሚሰጡበት መሆኑን ለግንዛቤ ስንገልጽ ለወደፊቱ ይህዉ የሰበር ሰሚ ችሎት ከሰጣቸዉ ዉሣኔዎች የተወሰኑትን እንደምናቀርብ በመግለጽ ተሰነባበትን፡፡
ደረጀ ማርቆስ
የካቲት 2013