✳️ ويژگيهاي حماسه:
هر حماسه دارای چهار زمینهی داستانی، قهرمانی، ملی، شگفتآوریست.
❇️ زمینه داستانی حماسه:
یکی از ویژگیهای حماسه، داستانی-روایی بودن آن است؛ بنابراین حماسه را میتوان مجموعه ای از حوادث دانست. با این که در حماسه- بی هیچ تردیدی- مجموعه ای از وصفها، خطبهها، تصویرها و... وجود دارد، اما همهی این عناصر نسبت به داستانی بودن فرعی هستند.
❇️ زمینه قهرمانی حماسه:
بیشترین موضوع حماسه را اشخاص و حوادث تشکیل میدهند و وظیفهی شاعر حماسی آن است که تصویرساز انسانهایی باشد که هم از نظر نیروی مادی ممتازند و هم از لحاظ نیروی معنوی، قهرمانان حماسه، با تمام رقتی که از نظر عاطفی و احساسی در آنها وجود دارد، قهرمانانی ملی هستند؛ مانند "رستم" در شاهنامهی فردوسی.
❇️ زمینه ملی :
حوادث قهرمانی که به منزله تاریخ خیالی یک ملت است، در بستری از واقعیات جریان دارند. واقعیاتی که ویژگیهای اخلاقی نظام اجتماعی، زندگی سیاسی و عقاید آن جامعه را در مسائل فکری و مذهبی در برمیگیرد. شاهنامه نیز تصویریست از جامعهی ایرانی در جزئیترین ویژگی های حیاتی مردم آن. در همان حال که با خواندن شاهنامه از نبردهای ایرانیان برای کسب استقلال در برابر ملل مهاجم، آگاهی مییابیم، مراسم اجتماعی، تمدن و مظاهر مدنیت، آداب و رسوم و اخلاق ایرانیان و مذهب ایشان و حتی خوشیها و آرمانهای پهلوانان و بحثهای فلسفی و دینی آنان آگاه میشویم.
❇️ زمینه خرق عادت:
از ديگر شرايط حماسه، جريان يافتن حوادثيست كه با منطق و تجربهي علمي سازگاري ندارد. در حماسه رويدادهاي غيرطبيعي و بيرون از نظام عادت ديده مي.شود كه تنها از رهگذر عقايد ديني عصر خود توجيهپذير هستند؛ بدين گونه است كه ملتي، عقايد ماوراي طبيعي خود را به عنوان عاملي شگفتآور در حماسهي خويش به كار مي گيرد.
در حماسهها، موجودات و آفريده هاي غير طبيعي در ضمن حوادثي كه شاعر تصوير ميكند، ظهور مييابد. وجود سيمرغ، ديو سپيد، روئين تن بودن اسفنديار و عمر هزار سالهي زال و ... عناصر و پديدههايي هستند كه همچون رشتههايي استوار زمينه تخيلي حماسه را تقويت ميكنند.
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan