🔴یک نکته از آن معنی....
( به بهانه تفسیق نامه ای شگفت و پروژه جناب سید کمال حیدری)
✅قسمت اول
🔸ماجرای پیش آمده اخیر در پی انتشار تفسیق نامه‌ای شداد و غلاظ از طرف یکی از حوزویان شناخته شده بر علیه شخصیت حوزوی دیگر ، موجب بازتاب‌هایی له و علیه دو طرف گردید.
🔸بدون آنکه بخواهم نیت خوانی از جانب دو بزرگوار طرفین این قضیه یعنی جناب آقای اراکی و جناب آقای سید کمال حیدری داشته باشم و پیرامون حسن و قبح فاعلی این موضوع، داوری نمایم، صرفا به ملاحظه غایات و نتائجی که در عمل ، آن هم نه فقط از حیث تعاملات اخلاقی بلکه از منظر آثار ناگواری که می تواند در حوزه معرفت در پی داشته باشد، نکاتی را مورد اشاره قرار می دهم و در این خصوص طبعاً خطاب اصلی راقم این سطور، بیشتر و بلکه صرفاً با جناب آقای حیدری است. چراکه (در سوی دیگر ماجرا) روش و مشی تکفیر و تفسیق گرایانه، دیری است که مشروعیت معرفتی و علمی خود را حتی در میان آن گروه اندک اما پر سر و صدا، در گذشته حوزه های علمیه و مراکز علمی- دینی از دست داده است و فقط می ماند یک شگفتی بزرگ در بهره گیری دگرباره از آن در این روزگار و آن هم از سوی کسی که با توجه به پیشینه کاری و علمی شان، بسیار دور از انتظار و پدیده ای به غایت متناقض می نمود!... که البته این نیز به نوبه خود، جدای از آنکه از خلأ و کاستی جدی در حوزه "اخلاقِ نقد" و بصورت خاص "اخلاق مناظره و گفتگو" حکایت دارد، ما را بیش از پیش متوجه نکته ای بس مهم در ضرورت بهره مندی از بنیادهای کلامی، معرفتی و معرفت شناختی در رویکردها و فعالیتهای عملی می نماید.
🔸به راستی می توان سالیانی از مقولاتی چون نواندیشی، همگرایی و .... سخن گفت اما در سربزنگاه، آشکار شود که چه بسا آن همه، بر بنیادهایی نه آنچنان تعریف شده و مستحکم بنا شده اند و اینک اینچنین فقر خود را آشکار می سازند که ما را ناگزیر از تمسک به حربه دعوت به عزل و ضرب مخالف فکری سازد!
🔸گذشته از وزر و وبال تکفیرها و تفسیق هایی که بر تاریخ فلسفه و فکر دینی سنگینی می کند ، هنوز آثار برخی خلع لباس ها و خلع از مقامات علمی و معنوی!! بر پیکره حوزه در دهه های پیشین بر جای مانده است.
🔸هنوز هم شخصا از یادآوری شب نامه پراکنی ها و هتاکی و بهتان و حتی جسارت شنیع إسناد " ناپاکی ...! " به اسوه پاکی و پارسایی، مرحوم آیت الله شیخ علی پناه اشتهاردی- که امروزه معلوم نیست حوزه های علمیه تا چه زمانی در حسرت وجود اخلاصمند و نورانی امثال او باید باشد، احساس شرم می کنم. آن هم به دلیل یک اختلاف نظر علمی و تاریخی!!
🔸اما چنان که گفته آمد، اینک در این نوشته روی سخنم بیشتر با جناب آقای حیدری است و بدون آنکه بخواهم به نقد موردی و محتوایی برخی نظریات و سخنان ایشان و از جمله آنچه که اخیرا از او منتشر گردید بپردازم، نقدی روشی به پروژه فکری وی دارم و بر این باورم که ایشان علی‌رغم زحمات و مساعی تحسین برانگیزی که در پیشبرد این پروژه داشته اند، به دلیل پاره ای اختلالات روش شناختی و برخی نارسایی هایی که به اجمال اشاره خواهم کرد، با تداوم این روند، ناخواسته آسیب بزرگی به "نواندیشی دینی" وارد خواهد کرد.
🔸اجمالا یادآور می شود که نوگرایی و بازنگری در حوزه دینی به چند صورت انجام گرفته و عملاً نیز از جانب چند گروه این اتفاق رخ داده است:

🔻 گروه اول: نوگرایان دینی، که درحوزه عمل و رفتار، در پی بهره گیری از ابزار مدرن و نزدیک سازی عقاید و باورهای دینی به پدیده های جدید و معاصر و احیانا انطباق آموزه های دینی با حوادث جدید در جامعه مدرن هستند و این نوگرایی دینی اساساً به معنای دقیقش فاقد عنصر فکری و اندیشه گی می باشد و به همین دلیل شایسته است که آن را " نوگرایی" نامید و نه نواندیشی!
نوگرایان با رویکردهای پراگماتیستی و عملگرایانه، غالبا در حوزه های اجرا و عمل می کوشند توشه دینی خود را در صحنه های جدید سیاست و اقتصاد و جامعه حمل کنند. بسیاری از تکنوکراتهای دینی و حوزوی در دهه های پس از انقلاب را می توان در این گروه تحلیل کرد.
ادامه⏬

سیدمحمدناصرتقوی


جان آگه با #فرهیختگان