پیمایش ملی خانواده
✍🏻عباس عبدی/روزنامه نگار
📌 این روزها تنشهای سیاسی در داخل و ساختار رسمی و نیز تنش در روابط خارجی در کنار مشکلات اقتصادی جایی برای طرح دیگر مسائل باقی نگذاشته است، ولی واقعیت این است که مسائل خانواده و موضوعات مرتبط با آن همچنان در افکارعمومی بهعنوان مسائل دارای اهمیت شناخته میشوند.باید قدردان کسانی بود که اولین پیمایش ملی خانواده را در ایران به سرانجام رساندند و پرسشنامه مفصلی را در زمستان 1396 و با نمونهای بیش از 5000نفر به سرانجام رساندند و از انتشارگزارش آن نیز رونمایی شد و تصویری به نسبت جامع از سیمای خانواده در ایران در اختیار ما قرار دادهاند. این پیمایش از سوی جهاد دانشگاهی انجام شده است.
1⃣ نگرش به ازدواج
نگاه اغلب مردم به ازدواج همچنان بهعنوان یک پیوند همیشگی و دایمی است (۷۹ درصد) در مقابل فقط ۹ درصد این پیوند را همیشگی و دایمی نمیدانند. ۷۰ درصد مردم ازدواج را مانع پیشرفت نمیدانند و فقط ۱۴ درصد آن را مانع پیشرفت میدانند. موافقان با چندهمسری اندک هستند و مخالفانش 5 برابر بیشتر از موافقان با آن هستند. با این حال برخی از انگارهها در حال تغییر است، نسبت کسانی که موافق خواستگاری دختران از پسران هستند، به ۳۸ درصد رسیده است، در حالی که مخالفان آن هنوز بیشتر و ۴۳ درصد هستند، ولی این گزاره در حال تغییر به سوی موافقت بیشتر با پیشگام شدن دختران در پیشنهاد ازدواج است.
📌نحوه آشنایی افراد با همسرانشان کماکان به این صورت است که حدود 35 درصد یا با یکدیگر هممحله بودهاند یا فامیل و آشنا و ۵۵ درصد نیز از طریق معرفی اقوام و خانواده و دوستان بوده است و فقط حدود ۱۰ درصد به طور مستقیم با یکدیگر آشنا شدهاند. ولی نکته مهم این است که این مورد اخیر برای افراد با تحصیلات بالا و جوانتر دو برابر این مقدار است که نشاندهنده روند رو به رشد این الگوی آشنایی در ازدواج است.
📌نکته جالب اینکه ۵۲ درصد پاسخگویان اظهار داشتهاند که پیش از ازدواج از یکدیگر شناخت کافی پیدا نکردهاند. و این به نسبت قابل توجهی است که بنیاد خانواده جدید را سست میکند. حدود یک چهارم آنان تحت فشار خانواده به این ازدواج تن داده بودند. البته فشار خانواده برای دختران بیشتر بوده و با افزایش تحصیلات و نیز برای جوانان خیلی کمتر میشود. فشار خانواده برای ازدواج افراد بیسواد ۳ برابر افراد با تحصیلات عالی است. این ساختار مبتنی بر انتخاب شخصی همسر، تصمیم فردی زن و مرد به ازدواج، شناخت متقابل بیشتر پیش از ازدواج و ازدواج در سنین بالاتر است.
📌از نظر مردم چهار عامل اصلی بالا رفتن سن ازدواج (به میزان زیاد و خیلی زیاد) به ترتیب عبارتند از نداشتن شغل مناسب (۹۱ درصد)، نداشتن درآمد کافی (۹۲ درصد)، بالا بودن هزینه ازدواج (۸۳ درصد)، نداشتن مسکن مستقل(۸۲ درصد) است. عوامل غیر اقتصادی در مراتب بعدی قرار میگیرند.
2⃣ ساختار قدرت در خانواده
51 درصد زنان گفتهاند که روی هم رفته در خانواده حرف آخر را همسرشان میزند. این نسبت برای مردان ۲۱ درصد است. برای افراد با تحصیلات عالی ۳۰ درصد و برای جوانان ۳۸ درصد. در مجموع نشان میدهد که اولاً مردسالاری ضعیف شده و در حال تضعیف است و ۹۲ درصد افراد معتقدند که تصمیمات را باید بهصورت مشترک گرفت.
3⃣ روابط اجتماعی و خانوادگی
یکی از تغییرات مهم در روابط خانوادگی و اجتماعی است. میزان روابط و صمیمیت با پدر (۸۷ درصد خوب و خیلی خوب)، با مادر (۹۴ درصد) روابط اجتماعی با خواهران و برادران (۶۲ درصد زیاد و خیلی زیاد) با فامیل (۳۵ درصد) با همسایگان (۱۶ درصد) و با دوستان (۲۸ درصد) است. هنگامی که این موضوع را برحسب تحصیلات مقایسه کنیم متوجه میشویم که با افزایش تحصیلات ، روابط با خواهر و برادر و دوستان بیشتر و صمیمانهتر شده و در مقابل با فامیل کمتر میشود.
4⃣ رضایت از زندگی
۶۱ درصد افراد به طور کلی از زندگی خود به میزان زیاد و خیلی زیاد ابراز رضایت کردهاند. این میزان از رضایت از هر نهاد دیگر بیشتر است. این رضایت از فرزندان ۸۸ درصد، از همسر ۸۲ درصد است. زنان رضایت کمتری از همسر خود ابراز داشتهاند (۷۶ درصد) ولی زنان از زندگی بهطور کلی ابراز رضایت بیشتری کردهاند (۶۲ درصد) مردان (۶۰ درصد)، با افزایش تحصیلات این میزان رضایت بیشتر میشود و در افراد با تحصیلات عالی به ۶۶ درصد میرسد.
5⃣ عوامل خوشبختی
نکته و یافتهای که احتمالاً با گذشته تفاوت پیدا کرده نظر مردم درباره ترتیب مهمترین عامل خوشبختی در زندگی است که ۱۹ درصد پول و ثروت، ۱۷ درصد سلامتی، ۱۲ درصد تفاهم و ۱۱ درصد اخلاق و ۹ درصدصداقت معرفی شده است.
6⃣ فرزندآوری
کسانی که گفتهاند تمایلی به فرزندآوری ندارند، ۶۸ درصد برای آینده فرزندشان نگران هستند. ۶۲ درصد سخت بودن تربیت فرزند را بهانه کرده و ۵۳ درصد نیز به هزینههای زیاد آن اشاره کردهاند./ایران
@kherad_jensi