✳️ ماده تاریخ چیست و چگونه با حروف ابجد به دست می آید ؟

❇️ ماده تاریخ در اصطلاح ادبی،واژه یا واژه هایی است که ارزش عددی آن ها،براساس حروف ابجد،تاریخ خاصی را بیان می کند.ماده تاریخ برای به خاطر سپردن تاریخ یک حادثه یا رویداد ساخته می شود.اساس ساخت ماده تاریخ ، " حروف ابجد " است که معادل عددی آن ها به شرح زیر است :

الف=۱ ب=۲ ج=۳ د=۴ ه=۵ و=۶ ز=۷ ح=۸ ط=۹ ی=۱۰ ک=۲۰ ل=۳۰ م=۴۰ ن=۵۰ س=۶۰ ع=۷۰ ف=۸۰ ص=۹۰ ق=۱۰۰ ر=۲۰۰ ش=۳۰۰ ت=۴۰۰ ث=۵۰۰ خ=۶۰۰ ذ=۷۰۰ ض=۸۰۰ ظ=۹۰۰ غ=۱۰۰۰

یادآوری:ارزش عددی چهار حرف پ ، چ ، گ ، ژ به دلیل اینکه در متون گذشته به صورت ب ، ج ، ز ، ک نوشته می شدند،برابر همین چهار حرف است.

ماده تاریخ از نظر ساخت چند نوع است :

۱-چند حرفی که تک تک و به طور کامل،تاریخ مورد نظر را نشان دهند و در کنار هم در یک واژه قرار داده شود.مانند واژه ی " غرفه " که معادل سال ۱۲۸۵ هجری می شود.این نوع ماده تاریخ،اغلب معنای مربوط به موضوعی را ندارد و از آن جایی که حروف آن تک تک،به ترتیب و بی کم و کاست است باید برابر عدد مورد نظر باشد،کمتر معنی دارد.

۲-شعری ساخته می شود و کلمه با ترکیب یا جمله ماده تاریخ در پایان آن آورده می شود.مانند این شعر :

محمدخان چو از آمویه بگذشت

شراب عیش اهل بلخ شد تلخ

تمام شهر ویران گشت از جور

از آن تاریخ شد ویرانی بلخ (برابر سال ۹۰۹ هجری) شد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan