در مقولهی «بازگشت به قرآن»
فرهاد بهبهانی
محقّق گرامی آقای یوسفی اشکوری، به مناسبت چهلمین سال درگذشت زندهیاد مرحوم طالقانی، مقالهای نگاشته و حرکت «بازگشت به قرآن» را به عنوان «یکی از وجوه شخصیّت دینی و اجتماعی آنمرحوم» مورد نقد و بررسی قرار دادهاند. درون مایهی مقاله، حرکت «بازگشت به قرآن» را مهم و معتبر میشمرد و به نظر میرسد که نویسنده بر آن است تا با تذکّر کاستیها و غفلتها، پیروان این راه را به بهبود و پیشبرد هرچه بهتر و مؤثّرتر کار خود بکشاند. نگارنده در راستای این مقصود و در موضع کمک به روشنی هرچه بیشتر مطلب ـ به سهم خود ـ گزیدههایی از مقاله را به شرح زیر انتخاب و در معرض نقد و بررسی قرار داده است.
الف ـ درآمد
نویسنده ابتدا از سجایای مرحوم طالقانی یاد میکند که «میتوانست به سهم خود، مسیر انقلاب و نظام برآمده از آن را در مسیر متفاوتی راهنمایی کند به گونهای که حوادث تلخ و زیانبار بعدی رخ ندهد یا از شدّت آنها کاسته گردد». سپس از شخصیّت بارز و تأکید مرحوم طالقانی در «بازگشت به قرآن» سخن میآورد و اینکه بر آن است تا در معنا و مفهوم این نگرش و دستاوردهای آن نظری بیافکند و به این مطلب برسد که آیا این حرکت همچنان مهم و دنبال کردنی است یا کارکرد خود را ازدست داده است؟
امّا اگر مرحوم طالقانی ـ با پیوستگیاش به بازگشت به قرآن ـ میتوانست جلودار حوادث زیانبار بعد از انقلاب گردد، پس تکیه بر آن مبنا در این زمینه مؤثّر بوده، خصوصاً آنکه تصریح گردیده در حرکت مزبور از قرآن برای اصلاح دینی و پیرایش ساحت دین از خرافات استفاده میشده است. به علاوه با توجّه به اینکه اکنون خرافات و انحرافات نه تنها از دامان دین زائل نشده بلکه بیشتر و بیشتر گشته است، پس حرکت بازگشت به قرآن نیز نه فقط کارکرد خود را ازدست نداده، بلکه همچنان مهم و دنبال کردنی است، گیریم با محتوای متفاوت و تجدید نظر شدهای به تناسب مقتضیات زمان.
https://tinyurl.com/y26x8drtمتن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68440