خطای سوم
چرا اوضاع چنین است؟
احتمالا در این که در وضعیت نامناسب و دردناکی گرفتار شده‌ایم، کسی شک و شبهه‌ای نداشته باشد. شرایط بغرنج و پیچیده‌ای که هم چون کلاف سردرگم، همگان را در زندگی روزمره‌شان سردرگم کرده است. نه اکنونِ مناسب و نه آینده‌ای روشن پیش رو است. پرسش این است که چرا چنین شده است؟ چرا همه، کار می‌کنند اما مسئله‌ها حل نمی‌شوند و بلکه دائما بر آن‌ها افزوده می‌گردد؟ چرا با انبوه و انباشت نگران کننده‌ی دردها و رنج‌ها مواجه هستیم؟ و چرا راه برون رفتی متصور نیست؟
پرسش از چرایی اوضاع نابسامان کنونی، به پاسخ‌هایی فراوانی دامن زده است. هر شخص، بنا به مختصات سیاسی، اجتماعی و معرفتی که دارد، از منظری که آن جا ایستاده است، به اسباب و عللی اشاره می‌کند. در میان انبوه پاسخ‌ها، انگشت اتهام، عمدتا و به نحو اغلبی به سمت و سوی مجریان است و علت اصلی را در کارگزاران جستجو می‌کنند. این اتهام و این پاسخ درست است، اما همه‌ی مسئله این نیست و بلکه مسئله‌ی اصلی را در خطای سوم باید نشان داد.
در مقام تبیین بن بست موجود، باید سه رشته علت را از یک‌دیگر تفکیک کنیم و نقش و سهم هر یک را به نحو جداگانه در نظر آوریم. سه علت و یا سه خطا موجب بروز وضعیت کنونی است. و این در حالی است که در اکثر تبیین‌ها، بار اصلی علت بر دوش یک عامل (و بیش‌تر بر دوش علت اول)، گذاشته می‌شود. از این رو شناخت واقع‌بینانه‌ای را از علل و اسباب به دست نمی‌دهد. آن سه عامل و یا سه خطا کدام است؟:
✅ 1. خطای اخلاقی
عموم مردم، بیشترین بار سبب‌شناسی را بر دوش این خطا می‌گذارند. در این سطح از تبیین، مجریان مطرح می‌شوند که:
الف) منافع جمعی را فدای منافع فردی می‌کنند. قدرت طلبند و مسئولیت‌شان قانونی را انجام نمی‌دهند. دلسوز مردم نیستند و پست و مقام را تماما به ارتقای خود تخصیص داده‌اند.
ب) برخی از آن‌ها احتمالا آگاهانه به کشور خیانت می‌کنند. در پس و پشت پرده، دست‌شان در دست دشمن است و به جای مرمت ایران به ویرانی‌اش می کوشند.
قائلین به خطای اخلاقی، اوضاع فعلی را تماما ناشی از این خطا می‌دانند و معتقدند اگر کارگزاران و صاحبان قدرت، درست‌کار باشند و وظایف قانونی خود را انجام دهند، مشکلات حل و اوضاع به سامان می‌شود.
✅ 2. خطای مدیریتی
در این سطح از تبیین به توانایی و مهارت مجریان و حاکمان اشاره می‌گردد. در این نگرش، گفته می‌شود که حاکمان، مهارت لازم برای یک حکومت کارآمد را کسب نکرده‌اند. از این رو توانایی حل مسئله ندارند. از پسِ چالش‌ها بر نمی‌آیند و نمی‌توانند بن‌بست‌های فعلی را بگشایند و بلکه به علت بی‌کفایتی، گره بر گره می‌افزایند. وقتی مدیران و برنامه‌نویسانِ قدرت، توانایی و مهارت لازم را نداشته باشند، لاجرم سیاست‌گزاری‌ها و برنامه‌ها عقیم می‌ماند و به نتیجه نمی‌رسد. مانند ناخدایی که نمی‌تواند کشتی در حال غرق خود را از گرداب‌ها و طوفان‌ها بگذراند، کشور در امواج شکننده گرفتار می‌شود و به صخره‌ی سنگی معضلات برمی‌خورد و شکسته می‌شود.
ادامه‌ی مقاله را در این جا مطالعه بفرمایید.
علی زمانیان....... ۱۳۹۹/۰۸/۰۳
خردمنتقد
جان آگه با #فرهیختگان
چرا اوضاع چنین است؟
احتمالا در این که در وضعیت نامناسب و دردناکی گرفتار شده‌ایم، کسی شک و شبهه‌ای نداشته باشد. شرایط بغرنج و پیچیده‌ای که هم چون کلاف سردرگم، همگان را در زندگی روزمره‌شان سردرگم کرده است. نه اکنونِ مناسب و نه آینده‌ای روشن پیش رو است. پرسش این است که چرا چنین شده است؟ چرا همه، کار می‌کنند اما مسئله‌ها حل نمی‌شوند و بلکه دائما بر آن‌ها افزوده می‌گردد؟ چرا با انبوه و انباشت نگران کننده‌ی دردها و رنج‌ها مواجه هستیم؟ و چرا راه برون رفتی متصور نیست؟
پرسش از چرایی اوضاع نابسامان کنونی، به پاسخ‌هایی فراوانی دامن زده است. هر شخص، بنا به مختصات سیاسی، اجتماعی و معرفتی که دارد، از منظری که آن جا ایستاده است، به اسباب و عللی اشاره می‌کند. در میان انبوه پاسخ‌ها، انگشت اتهام، عمدتا و به نحو اغلبی به سمت و سوی مجریان است و علت اصلی را در کارگزاران جستجو می‌کنند. این اتهام و این پاسخ درست است، اما همه‌ی مسئله این نیست و بلکه مسئله‌ی اصلی را در خطای سوم باید نشان داد.
در مقام تبیین بن بست موجود، باید سه رشته علت را از یک‌دیگر تفکیک کنیم و نقش و سهم هر یک را به نحو جداگانه در نظر آوریم. سه علت و یا سه خطا موجب بروز وضعیت کنونی است. و این در حالی است که در اکثر تبیین‌ها، بار اصلی علت بر دوش یک عامل (و بیش‌تر بر دوش علت اول)، گذاشته می‌شود. از این رو شناخت واقع‌بینانه‌ای را از علل و اسباب به دست نمی‌دهد. آن سه عامل و یا سه خطا کدام است؟:
✅ 1. خطای اخلاقی
عموم مردم، بیشترین بار سبب‌شناسی را بر دوش این خطا می‌گذارند. در این سطح از تبیین، مجریان مطرح می‌شوند که:
الف) منافع جمعی را فدای منافع فردی می‌کنند. قدرت طلبند و مسئولیت‌شان قانونی را انجام نمی‌دهند. دلسوز مردم نیستند و پست و مقام را تماما به ارتقای خود تخصیص داده‌اند.
ب) برخی از آن‌ها احتمالا آگاهانه به کشور خیانت می‌کنند. در پس و پشت پرده، دست‌شان در دست دشمن است و به جای مرمت ایران به ویرانی‌اش می کوشند.
قائلین به خطای اخلاقی، اوضاع فعلی را تماما ناشی از این خطا می‌دانند و معتقدند اگر کارگزاران و صاحبان قدرت، درست‌کار باشند و وظایف قانونی خود را انجام دهند، مشکلات حل و اوضاع به سامان می‌شود.
✅ 2. خطای مدیریتی
در این سطح از تبیین به توانایی و مهارت مجریان و حاکمان اشاره می‌گردد. در این نگرش، گفته می‌شود که حاکمان، مهارت لازم برای یک حکومت کارآمد را کسب نکرده‌اند. از این رو توانایی حل مسئله ندارند. از پسِ چالش‌ها بر نمی‌آیند و نمی‌توانند بن‌بست‌های فعلی را بگشایند و بلکه به علت بی‌کفایتی، گره بر گره می‌افزایند. وقتی مدیران و برنامه‌نویسانِ قدرت، توانایی و مهارت لازم را نداشته باشند، لاجرم سیاست‌گزاری‌ها و برنامه‌ها عقیم می‌ماند و به نتیجه نمی‌رسد. مانند ناخدایی که نمی‌تواند کشتی در حال غرق خود را از گرداب‌ها و طوفان‌ها بگذراند، کشور در امواج شکننده گرفتار می‌شود و به صخره‌ی سنگی معضلات برمی‌خورد و شکسته می‌شود.
ادامه‌ی مقاله را در این جا مطالعه بفرمایید.
علی زمانیان....... ۱۳۹۹/۰۸/۰۳
خردمنتقد
جان آگه با #فرهیختگان
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment