سطح سیمانی قرن
سروش دباغدر این فصل برآنم تا به رابطه سپهری با تکنولوژی و روایت او از مفهوم «درخت» در هشت کتاب بپردازم. تکنولوژی یکی از مضامین و مقولاتی است که می توان درباره آن در اشعار سپهری سخن گفت. ابتدا پیشینه این بحث را به اختصار توضیح می دهم، سپس استشهاداتی به فقراتی از هشت کتاب در این باب مینمایم.
سپهری اولین دفتر شعر خود را درسال ۱۳۳۰ سروده است. دومین دفتر او که دو سال بعد سروده شده، بر خلاف دفتر اول، سویه های اجتماعی- سیاسی ندارد و بیشتر واجد صبغه انفسی است. از ابتدای دفتر دوم و در شعر اول، تقابلی میان شرق و غرب در کلام سپهری ریزش می کند؛ هر چند این تقابل، معطوف به خورشید و طلوع و غروب آن است، اما بر تقابل و تخالف میان مشرق زمین و مغرب زمین در آن روزگار دلالت ضمنی دارد؛ به ویژه آنکه در آن زمانه، «بازگشت به خویشتن»، و به گونهای سخن گفتن از اینکه نباید آنچه را که خود داشتهایم از دیگران تقاضا و طلب کنیم در آثار روشنفکران سر برآورده بود. این امر البته در دهه سی خورشیدی چندان برجسته نبود؛ بلکه در دهه چهل و پنجاه خورشیدی برجسته می شود و گفتمان بازگشت به خویشتن در آثار روشنفکرانِ با نفوذی چون جلال آل احمد و علی شریعتی بروز و ظهور مییابد و تأکید می شود که باید به سنت مألوف و داشته های خود بازگردیم و آنها را از دیگران طلب نکنیم.
https://tinyurl.com/y3y28qk9متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/66448