✳️ نگاهی به وجه تسمیه ی حرف اضافه در زبان فارسی

❇️ شاید تا کنون از خودمان نپرسیده ایم که چرا به صورت هایی نظیر "از، به، برای، در، روی و ..." می گوییم حرف اضافه؟! و شاید هم کسی از ما سوال نکرده باشد.

قبل از پاسخ به پرسش فوق، اجازه می خواهم نگاه کوچکی به معادل همین واژه در زبان های انگلیسی و عربی داشته باشم.

❇️ در زبان انگلیسی، برای حرف اضافه از واژه ی "Preposition" استفاده می کنند. پیشوند "Pre" که یک تکواژ فعال در زبان انگلیسی است، معادل "پیش" در فارسی است؛ و "Preposition" را می توان به طور تقریبی، در معنای " پیش از جایگاه" ترجمه کرد؛ یعنی کلمه ای که پیش از اسم یا جایگاه اسم قرار می گیرد.

به عنوان مثال، به جایگاه حرف اضافه ی "to" در جمله ی زیر توجه کنید:
1. He sent a letter to me.

❇️ در زبان عربی برای این حرف، از اصطلاح "حرف جر" استفاده می کنند و علت آن هم این است که اسم بعد از خود را مجرور می کند؛ یعنی عملکرد اعرابی آن را در نظر می گیرند.
به عنوان مثال، اسم " المدرسه" در جمله ی زیر، به خاطر حرف جر " فی" از نظر اعراب پایانی، مجرور است. توجه بفرمایید:

2. الیوم رایتهم فی المدرسه.

❇️ و اما در فارسی چرا می گوییم حرف اضافه؟!

آیا سازه ای اضافی در زبان است که اسم دیگری روی آن نمی توان گذاشت؟! خیر؛ علت این نامگذاری این است که ما به کمک این حرف می توانیم سازه ی دیگری را به جمله یا ساخت زبان اضافه کنیم؛ مثلا" اگر ما جمله ی زیر را داشته باشیم:

3. امروز احمد می رود.

و بخواهیم واژه ی " مسافرت" را به ساخت جمله اضافه کنیم، حتما" از حرف اضافه ی " به" کمک می گیریم؛ به صورت زیر:

4. امروز احمد به مسافرت می رود.

❇️ س.د.رضوی، آذرماه 1396

‌@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan