داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

36. مهدی میر‌اشرافی

فرزند سید حسین شکوه‌السلطان. او فارغ‌التحصیل دانشکده افسری بود و به خدمت ارتش درآمد. پس از اشغال ایران توسط قوای متفقین از ارتش استعفا داد و با تاسیس روزنامه جنگ به فعالیت مطبوعاتی روی آورد و پس از مدتی امتیاز روزنامه آتش را گرفت که از روزنامه‌های تندرو و منتقد دولت قوام بود. او در مجلس هفدهم به عنوان نماینده مشکین‌شهر به مجلس راه یافت و در دوره نهضت ملی شدن نفت، در دعوای مصدق و کاشانی طرف کاشانی را گرفت و در روزنامه‌اش علیه مصدق بسیار نوشت. روز 28 مرداد، پس از کودتا اولین کسی بود که در رادیو خبر سقوط مصدق و به حکومت رسیدن زاهدی را اعلام کرد. او پس از کودتا، بار دیگر در دوره‌های نوزدهم و بیستم به مجلس راه یافت و علاوه بر خرید دو کارخانه پارچه‌بافی در اصفهان، روزنامه‌اش را گسترش داد و چاپخانه بزرگی خرید. گفته می‌شود بخشی از سهام کارخانه ریسندگی «تاج اصفهان» به واسطه تلاش‌های بی‌شائبه‌‌اش برای تحکیم حکومت کودتا از سوی شاه به او اعطا شد. او اما پنج سال بعد، یعنی در سال 1338 با خرید بخش دیگری از سهام کارخانه تاج، مدیریت این کارخانه را به دست گرفت. پس از مدتی، فعالیت این واحد تولید به دلیل فرسودگی ماشین‌آلات، متوقف شد و او با انتقال بخشی از این تجهیزات در جاده تهران، کارخانه تاج را تاسیس کرد. این کارخانه در سال 1349 با بحران مالی مواجه شد و در مرداد‌ماه سال 1350، هیات حمایت از صنایع از سوی بانک ملی ماموریت یافت که این کارخانه را تحت تملک درآورد. مهدی میراشرافی و پسرش، کیوان، با پیروزی انقلاب دستگیر و در دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان به اعدام محکوم شدند.

37. برادران نمازی

بانک «هنگ‌کنگ» شانگهای، بانک «شاهنشاهی انگلیس و ایران» و کمپانی کشتیرانی «شبه‌جزیره و شرق»، بزرگ‌ترین بنگاه‌های اقتصادی است که خاندان نمازی در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. بزرگان خاندان نمازی دو برادر به نام‌های «محمد‌حسن» و «محمد‌حسین» بودند که این سرمایه‌گذاری‌ها نخست از سوی آنان صورت گرفته بود. اگرچه این دو برادر به ترتیب در سال‌های 1310 و 1326‌دار فانی را وداع گفتند، اما فرزندان نمازی‌ها نیز به خوبی جوهره خود را در توسعه کسب و کار پدران‌شان نشان دادند. محمد فرزند محمدحسن، پس از سال‌ها سکونت و تجارت در آمریکا، به ایران بازگشت و در کابینه زاهدی به عنوان مشاور وزیر گماشته شد. اما مهدی فرزند محمدحسین، نقش جدی‌تری در پهنه سیاست ایران ایفا کرد. او تا دوره چهاردهم بدون وقفه نمایندگی مجلس شورای ملی را عهده‌دار بود و البته به عضویت مجلس سنا نیز درآمد. گفته می‌شود این برادران در تجارت تریاک نیز دست داشته‌اند. مهدی نمازی نمایندگی شرکت «بیوک» و صادرات کتیرا به اروپا و آمریکا را نیز در اختیار داشت. او در سال 1351 درگذشت.

38. سعید هدایت

فرزند غلامعلی مکرم‌الملک در سال 1297 خورشیدی متولد شد. پس از اتمام تحصیلات عالی و اخذ دانشنامه مهندسی در رشته راه و ساختمان، به شغل آزاد روی آورد. مهندس هدایت در سال 1335 در دوره نوزدهم قانونگذاری به نمایندگی از شهرستان زنجان وارد مجلس شورای ملی شد. او در دوره بعد، از سوی مردم تهران به وکالت انتخاب شد. علاوه بر این قائم‌مقام دبیر کل حزب مردم بود.

39. مهندس حاج‌مهدی هرندی

کرمانی‌ها روشنایی خانه‌هایشان را باید مرهون تدبیر «حاج‌مهدی هرندی» بدانند. مردی که منشاء خیرات بسیاری در زادگاهش بود. زادگاهش را به بخش‌ها و تجهیزات بیمارستانی از جمله بخش سوانح سوختگی بیمارستان شفای کرمان، مدرسه و کتابخانه‌‌های عمومی تجهیز کرد. او در سال 1312 متولد شد و تحصیلات خود را در انگلیس و آمریکا گذراند. حاج‌مهدی گویی آرزوهای بسیاری برای شهر و دیار خود در سر داشت؛ او می‌خواست کویر را آباد کند، اما نخستین ارمغان مهدی هرندی به مردم کرمان در روزهایی که بسیاری از شهرها هنوز از برق محروم بودند، برق بود. او در صنعت نساجی نیز فعالیت داشت و بنیانگذار چند کارخانه پوشاک نظیر «برک» و «ایران پوپلین» بود؛ هرندی در آذر‌ماه 1357 در 57سالگی به دیار باقی شتافت. علی هرندی، پس از انقلاب توانست بخشی از اموال پدرش را که مزارع کشاورزی بود، باز پس بگیرد.

Comments

Be the first to add a comment