💰اقامت ییلاقی در تابستان براندازی

#رضا_نساجی

در داستان کوتاهی از چخوف مردی از گذراندن تعطیلات در ییلاق می‌گوید. میزبان او زنی زیبا و کدبانو بوده که هر چه از وجنات او بگوییم کم گفته‌ایم. از طرف دیگر، خوشرویی و خوش‌صبحتی‌اش. طبیعی است که صحبت گل می‌اندازد، دل‌ها به هم نزدیک می‌شود و بوسه‌ای هم ردوبدل خواهد شد. البته کار در بوسه متوقف نمی‌ماند و چه شب‌هایی...
شب‌هایی که کاش هرگز تمام نمی‌شد، اما تابستان به پایان رسیده. آخرین آغوش، بوسۀ خداحافظی و اشک، با امید به اینکه باز هم دو دلداده همدیگر را ببینند. از قضا خانم میزبان پاکتی به آقا می‌دهد که گمان می‌کند نامۀ خداحافظی است، اما می‌بیند که صورت‌حساب است و تمام جزئیات فاکتور شده‌اند: تعداد شب‌های اقامت، وعده‌های غذا، مرباها و دیگر دسرها، و یک رقم 49 روبلی که عنوان ندارد. آقا می‌پرسد: «ببخشید، متوجه نمی‌شوم این 49 روبل برای چیست؟» خانم جواب می‌دهد: «اختیار دارید، حتماً می‌دانید...»

این داستان مرا یاد میزبانی بنیامین و سارا نتانیاهو از رضا پهلوی و همسرش می‌اندازد و وعده‌های دیشب ترامپ برای براندازی و شعار «عظمت را به ایران بازگردانیم» (Make Iran great again, MIGA). موضوعی که از دیشب تاکنون فضای مجازی را پر کرده و مایل شوخی و طنز با مخفف «میگا» شده.
البته که براندازی هم ایده‌ای است و می‌شود آن را آزمود؛ اما هزینه هم دارد. هزینه‌اش را که می‌پردازد؟ هزینۀ پهپادها و موشک‌های آفند و پدافند اسرائیل، ویرانی‌های حملات موشکی ایران و جبران خسارات اقتصاد اسرائیل با کیست؟ هزینۀ بمب‌های سنگرشکن و دیگر مخارج ارتش آمریکا را که می‌دهد؟
چانه‌زدن با بنیامین و سارا که رخت ‌چرک‌هایشان را هم با چند چمدان به آمریکا می‌برند تا خشک‌شویی کاخ سفید بشوید، کار دشواری است. ترامپ هم که حتی یک سنت حاضر به هزینه در خارج از آمریکا نیست (حتی کمک‌هزینه ‌برای اسرائیل، مگر آنکه از او سلاح و خدمات نظامی دیگر بخرند) جای خود دارد.

حال بیایید فرض کنیم براندازی موفق شده و رضا پهلوی به قدرت رسیده‌. اکنون دونالد ترامپ به همراه معاونش ونس به ایران آمده و با رهبر جدید جلسه دارد. اولین چیزی که خواهد گفت این است که «هزینه‌های براندازی ما را چطور حساب می‌کنید؟» طبیعی است که با این تصویر، پهلوی را جای زلنسکی بگذارید که در حال توهین شنیدن و تحقیر شدن مقابل دوربین‌هاست. اما زلنسکی که منتخب مردم بوده و در تمام جنگ طولانی با روسیه محکم ایستاده، کجا و تنبل بیعار و انگل بی‌عرضه‌ای چون رضا پهلوی کجا؟
چیزی شبیه امتیاز معادن اوکراین - که زلنسکی تا این لحظه در مقابل خواست آمریکا برای آن مقاومت داشته و ترامپ را عصبانی کرده - در ایران هم باید واگذار شود. البته که «رهبر دوران گذار» از کیسۀ خلیفه چیزی را خواهد بخشید که مربوط به بسیار طولانی‌تر از دورۀ گذار خواهد بود؛ همچنان که رضاشاه و محمدرضاشاه در واگذاری امتیازی نفت به دارسی و سپس کنسرسیوم اختیاری از خودشان نداشتند و تسلیم شدند. (زمانی که هر دو خواستند علیه زیاده‌خواهی غربی‌ها اقدام کنند، برانداخته شدند.)

حال فرض کنید براندازی کامل نشود و بقایای مسلح حکومت در برخی مناطق مثل قم، خراسان مرکزی، خراسان جنوبی و سیستان (در مجاور مرزهای افغانستان) و خوزستان (در مجاورت مناطق شیعه‌نشین عراق) القاعدۀ شیعی تشکیل دهند و مثل طالبان به‌مرور بقیۀ مناطق کشور را پس بگیرند یا دستکم ناامن کنند. ناچار آمریکا مثل افغانستان، عراق و سوریه پایگاه‌های نظامی در خاک ایران بر پا کرده، باید هزینه‌های نظامی صرف کند و البته کشته هم بدهد.
اما جنگ در خاک ایران - مثل جنگ در افغانستان و عراق - آسان نیست و آمریکا آن‌قدر تلفات خواهد داد که مجبور به ترک ایران شود. در این صورت، آیا مثل افغانستان که ترامپ وارد مذاکره با طالبان شد و پشت دولت دست‌نشانده‌اش را خالی کرد، نیروهایش را از این باتلاق خارج می‌کند و رهبر دوران گذار را در ایران به حال خود می‌گذارد؟

هر دوی این سناریوها برای رضا پهلوی - یا هر احمق دیگری که خودش را درگیر این بازی کند - سرنوشتی فاجعه‌بار است؛ همچنان که برای مردم ایران. اما به نظر می‌رسد شعار «میگا» (MIGA) بیشتر به‌معنی «میزبانی ییلاقی گنده‌لات آمریکایی» باشد تا «عظمت را به ایران بازگردانیم». با این تفاوت که آمریکا هم فاعل براندازی است، هم بابت این فعل قبیح از مفعول پول می‌گیرد. در این میان، رضا پهلوی و خاندان گداصفتش که تاکنون یک ریال برای براندازی خرج نکرده‌اند، قافیۀ براندازی خارجی را به ولخرجی رجوی خواهند باخت. شاید هم کل این میگا بازی ترامپ باشد برای دوشیدن مدعیان اپوزیسیون در خارج.

🗑Ellinne