✳️ ورود اصطلاحات و ترکیبات بیگانه به زبان فارسی.
❇️ اصطلاحات و ترکیبات بیگانه به دو صورت وارد زبان می‌شود:
۱. به‌صورت عینی
۲. گرته‌برداری
◀️ . به‌صورت عینی
به‌صورت عینی یعنی به شیوه‌ی واژه‌های عاریتی، عین کلمه وارد زبان می‌شود؛ مانند: صعب‌العبور، مرضی‌الطرفین، دفع‌الوقت و ده‌ها ترکیب دیگر که از قرن‌ها پیش از زبان عربی به عاریت گرفته شده است. در یک قرن اخیر از زبان‌های غربی نیز تعداد زیادی اصطلاحات عیناً وارد زبان فارسی شده است مانند: کودتا، پیک‌نیک، کارت‌پستال، پلی‌کپی، گاردن پارتی، اسیدآمینه
◀️ - گرته‌برداری
.
صورت دیگر ورود لغات، گرته‌برداری است. گرته‌برداری در حقیقت ترجمه‌ی لفظ به لفظ واژه‌هاست و عبارت خارجی با حفظ ترتیب اجزای خود وارد زبان می‌شود مانند:
(راه‌آهن ) معادل chemin de fer فرانسوی
(زیردریایی) معادل sous-marin فرانسوی
(بادام‌زمینی) معادل ground nut انگلیسی
(نیروی انسانی) معادل man-power انگلیسی
(آسمان‌خراش) معادل sky-scraper انگلیسی ...
◀️ این مثال‌ها چنان که پیداست، ساخت ترکیبی خود را عیناً وارد زبان کرده است. حال اگر این ساخت مطابق زبان وام‌گیرنده باشد اشکالی به بار نمی‌آورد و اهل زبان به‌آسانی آن را می‌پذیرند؛ اما نمونه‌هایی هست که در درستی ساخت آن‌ها باید شک کرد مانند: «حمام گرفتن» که کاربرد فعل گرفتن در اینجا کاملاً بی‌مورد است. در زیر به تعدادی از این خطاها اشاره می‌شود:
(در جریان قرار دادن) به جای مطلع ساختن
(روی کسی حساب کردن) به جای امید یا اعتماد به کسی
(نقطه‌نظر) به جای دیدگاه
(خودکفایی) به جای خودبسندگی
(خدای من) به جای خدایا / ای خدا
(بها دادن) به جای اهمیت دادن ...
◀️ سرعت هجوم واژه‌های بیگانه به زبان و تحول فارسی ممکن است به دو نتیجه‌ی زیانبار بینجامد: یکی مهجور ماندن و فراموش شدن زبان گذشتگان که موجب قطع رابطه با سنت فرهنگی است و دیگر مختل شدن امر ارتباط میان مردم. برای رفع این دو خطر باید در کار واژه‌سازی بکوشیم؛ اما نباید فراموش کنیم که خطر اصلی در واژه‌های عاریتی نیست، بلکه در گرته‌برداری است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ اصطلاحات و ترکیبات بیگانه به دو صورت وارد زبان می‌شود:
۱. به‌صورت عینی
۲. گرته‌برداری
◀️ . به‌صورت عینی
به‌صورت عینی یعنی به شیوه‌ی واژه‌های عاریتی، عین کلمه وارد زبان می‌شود؛ مانند: صعب‌العبور، مرضی‌الطرفین، دفع‌الوقت و ده‌ها ترکیب دیگر که از قرن‌ها پیش از زبان عربی به عاریت گرفته شده است. در یک قرن اخیر از زبان‌های غربی نیز تعداد زیادی اصطلاحات عیناً وارد زبان فارسی شده است مانند: کودتا، پیک‌نیک، کارت‌پستال، پلی‌کپی، گاردن پارتی، اسیدآمینه
◀️ - گرته‌برداری
.
صورت دیگر ورود لغات، گرته‌برداری است. گرته‌برداری در حقیقت ترجمه‌ی لفظ به لفظ واژه‌هاست و عبارت خارجی با حفظ ترتیب اجزای خود وارد زبان می‌شود مانند:
(راه‌آهن ) معادل chemin de fer فرانسوی
(زیردریایی) معادل sous-marin فرانسوی
(بادام‌زمینی) معادل ground nut انگلیسی
(نیروی انسانی) معادل man-power انگلیسی
(آسمان‌خراش) معادل sky-scraper انگلیسی ...
◀️ این مثال‌ها چنان که پیداست، ساخت ترکیبی خود را عیناً وارد زبان کرده است. حال اگر این ساخت مطابق زبان وام‌گیرنده باشد اشکالی به بار نمی‌آورد و اهل زبان به‌آسانی آن را می‌پذیرند؛ اما نمونه‌هایی هست که در درستی ساخت آن‌ها باید شک کرد مانند: «حمام گرفتن» که کاربرد فعل گرفتن در اینجا کاملاً بی‌مورد است. در زیر به تعدادی از این خطاها اشاره می‌شود:
(در جریان قرار دادن) به جای مطلع ساختن
(روی کسی حساب کردن) به جای امید یا اعتماد به کسی
(نقطه‌نظر) به جای دیدگاه
(خودکفایی) به جای خودبسندگی
(خدای من) به جای خدایا / ای خدا
(بها دادن) به جای اهمیت دادن ...
◀️ سرعت هجوم واژه‌های بیگانه به زبان و تحول فارسی ممکن است به دو نتیجه‌ی زیانبار بینجامد: یکی مهجور ماندن و فراموش شدن زبان گذشتگان که موجب قطع رابطه با سنت فرهنگی است و دیگر مختل شدن امر ارتباط میان مردم. برای رفع این دو خطر باید در کار واژه‌سازی بکوشیم؛ اما نباید فراموش کنیم که خطر اصلی در واژه‌های عاریتی نیست، بلکه در گرته‌برداری است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment