✳️ گفتار ادبی
❇️ حساميزي در شعر سپهری
❇️ هيچ شاعر فارسي زباني به اندازه سپهري از اين صنعت استفاده نكرده است. در حسامیزی، صفتي به موصوفي نسبت داده مي‌شود كه درفهم عمومي با آن رابطه‌اي ندارد. مثل عشقِ آبي و جيغِ بنفش كه رنگي به امر غيرمحسوس نسبت داده شده است.
◀️ اين صنعت مثل ساير بدايع، كوششي است براي توسعه امكانات بيان از راه خروج از زبان معيار و سپهري خوب از عهده اين كار بر آمده است.
◀️ شاعر به خريد ميوه مي‌رود و احساس شور و شوق خود از اين رنگ ها را به صورت ترنم و آواز شاد دردرون خود حس مي‌كند و بعد با صنعت "تشخيص" اين حس خود را به ميوه‌ها نسبت مي‌دهد و مي‌گويد:
... با سبد رفتم به ميدان، صبحگاهي ،
ميوه‌ها آواز مي‌خواندند... (صداي ديدار)
◀️ عنوان خود اين قطعه یعنی "صداي ديدار" نوعي حساميزي است كه در آن به امري عيني و مرئي و ديداري، اسناد صوت وصدا شده است و اين البته همان آوازي است كه شاعر حس مي‌كند ميوه‌ها به ترنم آن مشغولند.
◀️ از جنبش حياتي و سرزندگي گياهان به "هوش" تعبير مي‌كند و به جای آن که بگويد من اين هوش را حس مي كنم، مي‌گويد آن را مي‌شنوم. در واقع اگر بتوان غيراز حواس ظاهر (حواس پنجگانه) از حواس باطن (حس كردن بدون واسطه حس معين) هم سخن گفت، سپهري اين حواس باطن را به حواس ظاهر تقليل مي‌دهد تا آن ها را محسوس‌تر سازد:
غروب بود
صداي هوش گياهان به گوش مي‌آمد... (مسافر)
◀️ درتوصيف فضايي آميخته به بوي خوش نارنج، بو را نه به خود نارنج كه به آن حال و هوا و آن فضا و آن لحظات نسبت مي‌دهد. كُلّ فضا را خوشبو مي‌يابد و نارنج را از اين كليت جدا نمي‌كند:
... اين دقايق خوشبو،
كه روي شاخه‌ي نارنج مي‌شود خاموش... (مسافر)
◀️ آن جا هم كه خود احساس خستگي مي‌كند، آن را به خود نسبت نمي‌دهد. خود را از كل فضا متمايز نمي‌بيند كه اين احساس را به خود نسبت دهد. خود را آميخته با فضا مي‌يابد، لذا از "حضورخسته‌ي اشياء"، سخن مي‌گويد، شاعر احساس كسالت خود از اشياي تكراري پيرامون را با اين تعبير بيان و احساس طولاني‌شدن و دير گذشتن زمان را به "حجم وقت" تعبير مي‌كند:
دم غروب، ميان حضور خسته‌ي اشيا
نگاه منتظري،حجم وقت را مي‌ديد... (مسافر)
◀️ و براي بيان رابطه صميمي و گرم خود با يك سيب، صفت گرمي را به خود سيب نسبت مي‌دهد:
و عشق تو را به گرمي يك سيب مي‌كند مأنوس... (مسافر)
❇️ امین مروتی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ حساميزي در شعر سپهری
❇️ هيچ شاعر فارسي زباني به اندازه سپهري از اين صنعت استفاده نكرده است. در حسامیزی، صفتي به موصوفي نسبت داده مي‌شود كه درفهم عمومي با آن رابطه‌اي ندارد. مثل عشقِ آبي و جيغِ بنفش كه رنگي به امر غيرمحسوس نسبت داده شده است.
◀️ اين صنعت مثل ساير بدايع، كوششي است براي توسعه امكانات بيان از راه خروج از زبان معيار و سپهري خوب از عهده اين كار بر آمده است.
◀️ شاعر به خريد ميوه مي‌رود و احساس شور و شوق خود از اين رنگ ها را به صورت ترنم و آواز شاد دردرون خود حس مي‌كند و بعد با صنعت "تشخيص" اين حس خود را به ميوه‌ها نسبت مي‌دهد و مي‌گويد:
... با سبد رفتم به ميدان، صبحگاهي ،
ميوه‌ها آواز مي‌خواندند... (صداي ديدار)
◀️ عنوان خود اين قطعه یعنی "صداي ديدار" نوعي حساميزي است كه در آن به امري عيني و مرئي و ديداري، اسناد صوت وصدا شده است و اين البته همان آوازي است كه شاعر حس مي‌كند ميوه‌ها به ترنم آن مشغولند.
◀️ از جنبش حياتي و سرزندگي گياهان به "هوش" تعبير مي‌كند و به جای آن که بگويد من اين هوش را حس مي كنم، مي‌گويد آن را مي‌شنوم. در واقع اگر بتوان غيراز حواس ظاهر (حواس پنجگانه) از حواس باطن (حس كردن بدون واسطه حس معين) هم سخن گفت، سپهري اين حواس باطن را به حواس ظاهر تقليل مي‌دهد تا آن ها را محسوس‌تر سازد:
غروب بود
صداي هوش گياهان به گوش مي‌آمد... (مسافر)
◀️ درتوصيف فضايي آميخته به بوي خوش نارنج، بو را نه به خود نارنج كه به آن حال و هوا و آن فضا و آن لحظات نسبت مي‌دهد. كُلّ فضا را خوشبو مي‌يابد و نارنج را از اين كليت جدا نمي‌كند:
... اين دقايق خوشبو،
كه روي شاخه‌ي نارنج مي‌شود خاموش... (مسافر)
◀️ آن جا هم كه خود احساس خستگي مي‌كند، آن را به خود نسبت نمي‌دهد. خود را از كل فضا متمايز نمي‌بيند كه اين احساس را به خود نسبت دهد. خود را آميخته با فضا مي‌يابد، لذا از "حضورخسته‌ي اشياء"، سخن مي‌گويد، شاعر احساس كسالت خود از اشياي تكراري پيرامون را با اين تعبير بيان و احساس طولاني‌شدن و دير گذشتن زمان را به "حجم وقت" تعبير مي‌كند:
دم غروب، ميان حضور خسته‌ي اشيا
نگاه منتظري،حجم وقت را مي‌ديد... (مسافر)
◀️ و براي بيان رابطه صميمي و گرم خود با يك سيب، صفت گرمي را به خود سيب نسبت مي‌دهد:
و عشق تو را به گرمي يك سيب مي‌كند مأنوس... (مسافر)
❇️ امین مروتی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment