از تهران نو تا آبعلی و مرودشت (بخش سوم و پایانی)

نگاهی به زندگی و زمانه "محسن آزمایش"، كارآفرين و بنيانگذار كارخانه "آزمايش"

آزمایش در سال ۱۳۴۸ تلویزیون های ۲۳ اینچی را هم به محصولات خود اضافه کرده بود. در این دوره استفاده از تلویزیون میان خانواده های ایران رایج شده بود. آزمایش هم قصد داشت تا از این فرصت در بازار جدید بهره ببرد ولی این بار محسن در محاسبات خود کمی شتاب زده عمل کرد و طرح اوشکست خورد و تلویزیون های آزمایش جایگاهی
در بازار ایران نیافت.

مقصد کرده بود تا زندگی را به شیوه ای جدید سامان دهد و از پای در نیامد. کارگاه های فنی را هر روز بیش از گذشته در مجموعه خود بزرگ کرد و اعتقاد داشت که کارخانه های ایرانی باید مانند فیات ایتالیا، بنز المان و جنرال موتورز آمریکا اداره شوند. مدرنیزه کردن قسمت‌های قالب‌سازی، پرس‌کاری، پلاستیک و برش‌کاری از طریق خرید تجهیزات از ایتالیا در همین سال از برنامه‌های شرکت آزمایش برای نوسازی بود.

در سال ۱۳۵۸ کارخانه های آزمایش مشمول بند "قانون حفاظت صنایع ایران" شد و محسن آزمایش که به او نیز اتهام خروج ارز از کشور در زمان انقلاب زده شد، یک سال پس از ملی شدن و مصادره دارایی اش به سوئیس مهاجرت کرد. پس از چند سال، سایر نهادهای دولتی و شبه دولتی مثل سازمان خصوصی سازی و صندوق بازنشستگی از سهام داران بزرگ شرکت شدند.

سال‌های آخر زندگی محسن آزمایش سرشار از یاس و رنج بود، چهار فرزندش در سال ۱۳۵۷ در سوئیس درس می‌خواندند؛ امیر مسعود بزرگ‌ترین آنها ۱۸ ساله و نازنین کوچک‌ترین ۸ ساله بود. فقدان درآمد و کار، هزینه بالای زندگی، بیماری و پیری در خارج از کشور وضع روحی او را به شدت متاثر نموده بود. رفتار پدر سالارانه وی در سوئیس خشن‌تر شده بود. مردی که عمری بر پای خود ایستاده بود و زندگی بیش از ۲۰۰۰ خانوار از طریق کارخانه‌اش تامین می‌شد اکنون به محتاج خانواده‌اش بود. تنش‌های درون خانواده به جدایی از همسرش در سال ۱۳۶۶ منجر شد.

همسر اولش نیز در ایران زندگی می‌کرد. پنج سال آخر زندگیش در کنار بیماری بیشتر یک تراژدی بود. مردی که از کودکی تکیه‌گاه دیگران بود. اکنون به ناچار وابسته به دیگران شده بود. چیزی از درون روحش را متلاشی کرده بود. پسرش تنها تکیه‌گاه و همزبانش در کشور عرب مراکش بود.

محسن آزمایش که ۱۴ سال از کارخانه‌اش و حاصل زندگیش جدا شده بود، سرانجام در غربت و در سال ۱۳۷۱ در شهر رباط مراکش درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.

مطالعه بخش اول

مطالعه بخش دوم

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment