✳️ پیرامون مهر
❇️ سیدهادی عظیمی
❇️ مهر در زبان اوستایی و فارسی باستان ، میترا یا میثره و در زبان سانسکریت ، میتره( mitra) آمده و معانی مختلفی
همچون عهدوپیمان . محبت و خورشید دارد .
مسعود سعد در بیتی جایگاه مهر را در جامعه ایرانی بخوبی بیان کرده:
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر بفزا ای نگار مهر چهر مهربان
مهر از ایزدان مردم ایران در دوره باستان بوده و اورا فرشته و دوستی و عهد و پیمان و فروغ و روشنایی می دانستند . و کم کم به معنی خورشید به کار رفت .
مردم ایران باستان مهر را در همه جا حاضر دانسته و سروش بیداری و دشمن خواب آلودگی می دانستند.
امروزه مهر بیشتر به معنی محبت و دوستی و گاهی خورشید و آفتاب به کار می رود و از آن ترکیبات متعددی ساخته اند .
در زمان هخامنشیان مهر آغاز سال بوده و اکنون سالیان درازیست که با مهر به آغوش مدارس و مراکز علمی پناه می بریم و در آنجا آرام می گیریم .
سالیان درازیست که مهر آغاز سال تحصیلی و شروع فراگیری و فرادهی علم و دانش است .
و اکنون مهر ۱۴۰۰ بر شما عاشقان مهر مبارک باد .
❇️ مهر ایزدی است که از نظم و راستی محافظت کرده و بر دیوان دروغ می تازد و آنان را شکست می دهد .
مهر خدایی بوده که پرستش آن در طی قرن ها در بسیاری از کشورها گسترش داشته است .
نمی دانیم که آیا این خدا با آیینی جداگانه و مشخص در ایران قدیم پرستیده میشده است یا نه . ولی بخوبی میدانیم که امروزه مهر شخصیتی محبوب در دین زرتشتی است .
مومنان زرتشتی در دهکده های ایران در روزهای جشن به زیارتگاههای مهر میروند و در آنجا آتش و شمع برمی افروزند و نثار این ایزد بزرگ که نگاهبان راستی ، نظم و دشمن دروغ و نابود کننده ناراستی است می نمایند .
(شناخت اساطیر ایران . جان هینلز . ص 129)
آیین پرستش مهر ، در روزگاران کهن ، از ایران به بابل و آسیای صغیر رفت و سپس با سربازان رومی به اروپا راه یافت و در آنجا مهر بصورت خدایی بزرگ پرستیده شد .
و بدین گونه آیین مهرپرستی یا میترائیسم پدید آمد و بعدها بسیاری از مراسم آن به مسیحیت نیز راه یافت .
(فرهنگ اساطیر . ص 405)
❇️ یکی از بخش های 5 گانه اوستا ، یشت هاست که شامل 21 یشت است .(بخش های اوستا عبارتند از : یسنا . یشت ها . ویسپرد . وندیداد و خرده اوستا )
مهریشت ، دهمین یشت از بخش یشت هااست .
در مهریشت ، میترا یا مهر ناظر بر انسانها و اعمال ، توافق ها و قراردادهای آنهاست . او انسانهارا به راه راست ( اشه ) هدایت می کند و آنها را از حمله در امان نگاه میدارد .
میترا در مقام خدای کنترل کننده نظم کیهان - یعنی شب و روز و تغییر فصول - با آتش و خورشید در پیوند است . لذا هم در ایران و هم در هند به عنوان خدای خورشید شناخته شده . ( اسطوره های ایرانی . ص 12)
بنابر نوشته های مهر یشت ، ایزد مهر هزار گوش و ده هزار چشم دارد ( همان . ص 17) این بدان معناست که بر انسانها سلطه داشته و اعمال و رفتار آنان را زیر نظر دارد .
در مهر یشت که سرود مخصوص اوست ، توصیف زیبایی از مهر میشود . او پیش از خورشید ظاهر و همراهیش با خورشید باعث شده تا بعدها مهر معنی خورشید پیدا کند . مهر همراه با خورشید از شرق به غرب می رود و بر پیمان ها نظاره می کند و به همین دلیل او را خدای همیشه بیدار می دانستند . ( تاریخ اساطیری ایران . ص 19 )
❇️ وظیفه اصلی مهر نظارت بر پیمان هاست ، به طوری که بر پیمان میان آدمیان مانند پیمان زن و مرد یا پیمان میان دو کشور نظارت میکند .
مهر با هر که پیمان بشکند دشمنی می کند و در این صورت است که به خدای جنگ هم تبدیل می شود . از این رو سپاهیان در ایران باستان پیش از رفتن به جنگ با کشورهای ضد میترا یا مهر ، بر بالای اسب هایشان نیایش هایی به درگاه مهر انجام می دادند . (تاریخ اساطیری ایران . ص 18)
❇️ مهر در آیین های دینی نقش بسیار مهمی داشته چنان که جشن مهرگان در روز مهر ( شانزدهمین روز ماه ) از ماه مهر
در بزرگداشت این فرشته ، با شکوه خاصی برگزار می شده است و تا این اواخر هم ادامه داشته . در واقع جشن مهرگان پس از نوروز مهمترین جشن ایرانیان باستان بشمار میرفته است .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ سیدهادی عظیمی
❇️ مهر در زبان اوستایی و فارسی باستان ، میترا یا میثره و در زبان سانسکریت ، میتره( mitra) آمده و معانی مختلفی
همچون عهدوپیمان . محبت و خورشید دارد .
مسعود سعد در بیتی جایگاه مهر را در جامعه ایرانی بخوبی بیان کرده:
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر بفزا ای نگار مهر چهر مهربان
مهر از ایزدان مردم ایران در دوره باستان بوده و اورا فرشته و دوستی و عهد و پیمان و فروغ و روشنایی می دانستند . و کم کم به معنی خورشید به کار رفت .
مردم ایران باستان مهر را در همه جا حاضر دانسته و سروش بیداری و دشمن خواب آلودگی می دانستند.
امروزه مهر بیشتر به معنی محبت و دوستی و گاهی خورشید و آفتاب به کار می رود و از آن ترکیبات متعددی ساخته اند .
در زمان هخامنشیان مهر آغاز سال بوده و اکنون سالیان درازیست که با مهر به آغوش مدارس و مراکز علمی پناه می بریم و در آنجا آرام می گیریم .
سالیان درازیست که مهر آغاز سال تحصیلی و شروع فراگیری و فرادهی علم و دانش است .
و اکنون مهر ۱۴۰۰ بر شما عاشقان مهر مبارک باد .
❇️ مهر ایزدی است که از نظم و راستی محافظت کرده و بر دیوان دروغ می تازد و آنان را شکست می دهد .
مهر خدایی بوده که پرستش آن در طی قرن ها در بسیاری از کشورها گسترش داشته است .
نمی دانیم که آیا این خدا با آیینی جداگانه و مشخص در ایران قدیم پرستیده میشده است یا نه . ولی بخوبی میدانیم که امروزه مهر شخصیتی محبوب در دین زرتشتی است .
مومنان زرتشتی در دهکده های ایران در روزهای جشن به زیارتگاههای مهر میروند و در آنجا آتش و شمع برمی افروزند و نثار این ایزد بزرگ که نگاهبان راستی ، نظم و دشمن دروغ و نابود کننده ناراستی است می نمایند .
(شناخت اساطیر ایران . جان هینلز . ص 129)
آیین پرستش مهر ، در روزگاران کهن ، از ایران به بابل و آسیای صغیر رفت و سپس با سربازان رومی به اروپا راه یافت و در آنجا مهر بصورت خدایی بزرگ پرستیده شد .
و بدین گونه آیین مهرپرستی یا میترائیسم پدید آمد و بعدها بسیاری از مراسم آن به مسیحیت نیز راه یافت .
(فرهنگ اساطیر . ص 405)
❇️ یکی از بخش های 5 گانه اوستا ، یشت هاست که شامل 21 یشت است .(بخش های اوستا عبارتند از : یسنا . یشت ها . ویسپرد . وندیداد و خرده اوستا )
مهریشت ، دهمین یشت از بخش یشت هااست .
در مهریشت ، میترا یا مهر ناظر بر انسانها و اعمال ، توافق ها و قراردادهای آنهاست . او انسانهارا به راه راست ( اشه ) هدایت می کند و آنها را از حمله در امان نگاه میدارد .
میترا در مقام خدای کنترل کننده نظم کیهان - یعنی شب و روز و تغییر فصول - با آتش و خورشید در پیوند است . لذا هم در ایران و هم در هند به عنوان خدای خورشید شناخته شده . ( اسطوره های ایرانی . ص 12)
بنابر نوشته های مهر یشت ، ایزد مهر هزار گوش و ده هزار چشم دارد ( همان . ص 17) این بدان معناست که بر انسانها سلطه داشته و اعمال و رفتار آنان را زیر نظر دارد .
در مهر یشت که سرود مخصوص اوست ، توصیف زیبایی از مهر میشود . او پیش از خورشید ظاهر و همراهیش با خورشید باعث شده تا بعدها مهر معنی خورشید پیدا کند . مهر همراه با خورشید از شرق به غرب می رود و بر پیمان ها نظاره می کند و به همین دلیل او را خدای همیشه بیدار می دانستند . ( تاریخ اساطیری ایران . ص 19 )
❇️ وظیفه اصلی مهر نظارت بر پیمان هاست ، به طوری که بر پیمان میان آدمیان مانند پیمان زن و مرد یا پیمان میان دو کشور نظارت میکند .
مهر با هر که پیمان بشکند دشمنی می کند و در این صورت است که به خدای جنگ هم تبدیل می شود . از این رو سپاهیان در ایران باستان پیش از رفتن به جنگ با کشورهای ضد میترا یا مهر ، بر بالای اسب هایشان نیایش هایی به درگاه مهر انجام می دادند . (تاریخ اساطیری ایران . ص 18)
❇️ مهر در آیین های دینی نقش بسیار مهمی داشته چنان که جشن مهرگان در روز مهر ( شانزدهمین روز ماه ) از ماه مهر
در بزرگداشت این فرشته ، با شکوه خاصی برگزار می شده است و تا این اواخر هم ادامه داشته . در واقع جشن مهرگان پس از نوروز مهمترین جشن ایرانیان باستان بشمار میرفته است .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment