تاملی در نام سبلان(ساوالان)

بزرگواری امده در تلویزیون می گوید مبادا بگویید سبلان که ما ناراحت می شویم. بگویید ساوالان!
ایشان همچنین با قاطعیتی که تنها می تواند ریشه در عدم آگاهی از زبانشناسی داشته باشد می گوید ساوالان کلمه ای ترکی ست به معنی گیرنده ساو یا صدا(ساو آلان) .

فارغ از اینکه چنین تعصباتی ناشی از ندانستن است باید گفت:
مورخین، جغرافیادانان و نویسندگان بزرگی چون اصطخری (م ۳۴۶ هجری قمری)، ابن حوقل ( و۳۶۷ هجری قمری)، مؤلف حدود العالم (و۳۷۵ هجری قمری)، احمد مقدس (و ۳۷۵ هجری قمری)، یاقوت حموی (م ۶۲۶ هجری قمری) از نام سبلان استفاده کرده اند. توجه به این نکته ضروری ست آنچه از تاریخ و جغرافیای کهن می دانیم متکی بر این نویسندگان است.

اما کلمه ساوالان هم بی گمان مورد استفاده بوده و رایج بوده و باطل نیست. به عبارتی ساوالان هم کاملا درست است. چه اینکه در اوستا، ساوالان به کار رفته است. اما اینکه ریشه ساوالان چیست محل بحث است.
در زبان های کهن ایرانی از جمله پهلوی(آذری کهن) و تالشی، ساو یعنی برف و آلان یعنی لانه و مکان. ساوالان در تالشی یعنی لانه برف. ما مناطق دیگری در آن مناطق داریم که آلان نامیده می شود.

سبلان یا ساوالان، در روایت هایی محل بعثت پیامبر مکرم الهی حضرت زرتشت علیه السلام است. ساو در زبان آذربایجانی به معنی وحی است. حال دو فرضیه وجود دارد:
ساو آلان: گیرنده وحی
ساو آلان: محل وحی


در فرضیه ای دیگر، سبلان ترکیبی ست از سبل(رگه و چشمه در سانسکریت) و (ان) به معنی اسم مکان در زبان پارسی.
در پارسی سبل به معنی باران نیز هست. سبلان یعنی محل باران.
و فرضیه دیگر عربی بودن سبلان است که احتمال صحت کمتری دارد.

چنانچه می بینید زبانشناسی علم فرضیه های بی شمار است و نمی توان در میدان آن سوار بر کمیت قومیت و رگ قبیله ای به هر سو راند....

@zahrdaroo