پیامدهای طرح‌های توسعه از منظر حکمرانی متوازن
واهه (جای سرسبز و عالی در دل کویر) یا POE: Pockets Of Excellence یا کانون‌های اثر بخش
بررسی‌هائی که بانک جهانی و صندوق بین الملی پول در خصوص وامهائی که بعد از جنگ جهانی دوم به کشورهائی در آمریکای لاتین و آفریقا داده شد، به ما نشان داد که صرف تعریف پروژه‌های بزرگ یا زیر ساختی در کشورها، نمی تواند این کشورها را توسعه دهد. زیرا خیلی از این پروژه ها ناکارآمد بودند. چرا ناکارآمد؟ چون در یک محیط ناکارآمد قرار داشتند. وقتی یک کشور یک نظام حکمرانی ناکارآمد داشته باشد یعنی شفافیت، پاسخگوئی، مشارکت نداشته باشیم و توازن بین مسئولیت پذیری و پاسخگوئی وجود نداشته باشد. تمامی این پروژه ها نمی‌توانند ما را به آن هدف خود برسانند. دولت توانمند، یعنی مسئولیت پذیری و و ساز و کار داشتن. سازو کارهائی برای تضمین شفافیت و مشارکت و پاسخگوئی و توازن بین مسئولیت و اختیار. برای توسعه ایران نیاز به یک دولت توانمند داریم. اگر دولت توانمند و نظام حکمرانی کارآمد داشته باشیم، توسعه امکان پذیر است.
اغلب پروژه‌هائی که در کشورهای مذکور پس از جنک جهانی دوم تعریف شدند، به شکست منجر شدند.
برخی طرح ها یا پروژه ها در برخی کشورها هستند که علیرغم قرارگیری در یک کشور توسعه نیافته و عدوم وجود یک نظام حکرانی کارآمد یا دولت توانمند، موفق بوده اند. بالاتر از متوسط هستند. اینها را تحت عنوان POE یا واهه نامگذاری می‌کنند. یک جای سرسبز وسط کویر. در توسعه، اولین گام این است که این واهه‌ها یا POE ها و عوامل موفقیت آنها شناسائی شوند. و امکان الگوبرداری و یادگیری از آنها انجام شود.
طرح‌های موفق یا کانون‌های اثر بخش یا POE دارای 5 دسته عوامل هستند که روی آنها اثر گذار هستند که در دو دسته عوامل درونی و عوامل بیرونی قرار می‌گیرند:
A) عوامل درونی
B) عوامل بیرونی
از عوامل درونی به دو دسته تقسیم می‌شوند. یکی شخصیت رهبر یا مدیر کانون و دیگری ویژگی های ساختاری سازمانی
ویژگی مدیران POE های موفق (در حکمرانی‌های ناکارآمد)
1- تخصص
2- دارای مشروعیت درون سازمانی و برون سازمانی
3- انعطاف پذیری
ویژگی‌های مهم ساختاری سازمانی POE های موفق
1- استقلال (فاکتورهای محیطی روی آن اثر کمی دارند)
عوامل بیرونی عبارتند:
a) اقتصاد سیاسی
شرایط اقتصادی جامعه: باید طرح ارائه شده، هزینه بالائی برای مخالفت مخالفان داشته باشد و نفع خوبی برای جامعه یا محیط داشته باشد. تحلیل هزینه فایده مناسب انجام شود.
b) نهادهای سیاسی
طرح را به سمت طرح غیرسیاسی سوق داد ولی به نهادهای سیاسی پاسخگو باشد. در تعارض با نهادهای سیاسی قرار نگیرد. (دارای روابط متناسب و پاسخگو با نهادهای سیاسی و هرم قدرت)
سازگاری با سایر برنامه‌ها و اهداف کلان کشور.
c) اقتصاد سیاسی زیربنائی
d) منافع متنوع برای گروه های متنوع را آشکار سازی کند
منفعت عمومی را آشکارسازی کند
در تئوری‌های توسعه دو نظریه عمده وجود دلرد؛ یکی نگاه Top-Down و دیگری نگاه Bottom-Up . در نگاه پائین به بالا، جامعه می‌تواند توسعه پیدا کند از پائین به بالا، مفاهیمی مانند توسعه فرهنگی. در مقابل آن، دیدگاه توسعه از بالا به پائین قرار دارد. مطالعات جهانی به ما نشان می داد که کشورهائی توسعه پیدا کردند که راس آن کشور و در بالاترین سطوح هرم آن کشور اراده توسعه وجود داشته و در گام اول اقدام به توانمندسازی نظام حکمرانی و دولت کرده است. اما برای این موضوع ما یک چالش داریم. چالش ما تا مادامی که ما یک دولت توانمند نداشته باشیم، توسعه در دسترس ما نخواهد بود. اما مطالعات POE یک راه سومی در دسترس ما قرار خواهد داد. و آن توسعه از میانه است. یعنی پیداکردن کانون‌های اثر بخش. کانون اثر بخش یعنی طرح، سازمان، نهاد یا هر جنسی از نهادهای سخت و نرم که دارای کارآمدی است در یک محیط کارآمد. که عملا POE ها راه‌های از میانه هستند یا توسعه از میانه (نه از کف جامعه و نه از هرم قدرت هستند).
واهه (جای سرسبز و عالی در دل کویر) یا POE: Pockets Of Excellence یا کانون‌های اثر بخش
بررسی‌هائی که بانک جهانی و صندوق بین الملی پول در خصوص وامهائی که بعد از جنگ جهانی دوم به کشورهائی در آمریکای لاتین و آفریقا داده شد، به ما نشان داد که صرف تعریف پروژه‌های بزرگ یا زیر ساختی در کشورها، نمی تواند این کشورها را توسعه دهد. زیرا خیلی از این پروژه ها ناکارآمد بودند. چرا ناکارآمد؟ چون در یک محیط ناکارآمد قرار داشتند. وقتی یک کشور یک نظام حکمرانی ناکارآمد داشته باشد یعنی شفافیت، پاسخگوئی، مشارکت نداشته باشیم و توازن بین مسئولیت پذیری و پاسخگوئی وجود نداشته باشد. تمامی این پروژه ها نمی‌توانند ما را به آن هدف خود برسانند. دولت توانمند، یعنی مسئولیت پذیری و و ساز و کار داشتن. سازو کارهائی برای تضمین شفافیت و مشارکت و پاسخگوئی و توازن بین مسئولیت و اختیار. برای توسعه ایران نیاز به یک دولت توانمند داریم. اگر دولت توانمند و نظام حکمرانی کارآمد داشته باشیم، توسعه امکان پذیر است.
اغلب پروژه‌هائی که در کشورهای مذکور پس از جنک جهانی دوم تعریف شدند، به شکست منجر شدند.
برخی طرح ها یا پروژه ها در برخی کشورها هستند که علیرغم قرارگیری در یک کشور توسعه نیافته و عدوم وجود یک نظام حکرانی کارآمد یا دولت توانمند، موفق بوده اند. بالاتر از متوسط هستند. اینها را تحت عنوان POE یا واهه نامگذاری می‌کنند. یک جای سرسبز وسط کویر. در توسعه، اولین گام این است که این واهه‌ها یا POE ها و عوامل موفقیت آنها شناسائی شوند. و امکان الگوبرداری و یادگیری از آنها انجام شود.
طرح‌های موفق یا کانون‌های اثر بخش یا POE دارای 5 دسته عوامل هستند که روی آنها اثر گذار هستند که در دو دسته عوامل درونی و عوامل بیرونی قرار می‌گیرند:
A) عوامل درونی
B) عوامل بیرونی
از عوامل درونی به دو دسته تقسیم می‌شوند. یکی شخصیت رهبر یا مدیر کانون و دیگری ویژگی های ساختاری سازمانی
ویژگی مدیران POE های موفق (در حکمرانی‌های ناکارآمد)
1- تخصص
2- دارای مشروعیت درون سازمانی و برون سازمانی
3- انعطاف پذیری
ویژگی‌های مهم ساختاری سازمانی POE های موفق
1- استقلال (فاکتورهای محیطی روی آن اثر کمی دارند)
عوامل بیرونی عبارتند:
a) اقتصاد سیاسی
شرایط اقتصادی جامعه: باید طرح ارائه شده، هزینه بالائی برای مخالفت مخالفان داشته باشد و نفع خوبی برای جامعه یا محیط داشته باشد. تحلیل هزینه فایده مناسب انجام شود.
b) نهادهای سیاسی
طرح را به سمت طرح غیرسیاسی سوق داد ولی به نهادهای سیاسی پاسخگو باشد. در تعارض با نهادهای سیاسی قرار نگیرد. (دارای روابط متناسب و پاسخگو با نهادهای سیاسی و هرم قدرت)
سازگاری با سایر برنامه‌ها و اهداف کلان کشور.
c) اقتصاد سیاسی زیربنائی
d) منافع متنوع برای گروه های متنوع را آشکار سازی کند
منفعت عمومی را آشکارسازی کند
در تئوری‌های توسعه دو نظریه عمده وجود دلرد؛ یکی نگاه Top-Down و دیگری نگاه Bottom-Up . در نگاه پائین به بالا، جامعه می‌تواند توسعه پیدا کند از پائین به بالا، مفاهیمی مانند توسعه فرهنگی. در مقابل آن، دیدگاه توسعه از بالا به پائین قرار دارد. مطالعات جهانی به ما نشان می داد که کشورهائی توسعه پیدا کردند که راس آن کشور و در بالاترین سطوح هرم آن کشور اراده توسعه وجود داشته و در گام اول اقدام به توانمندسازی نظام حکمرانی و دولت کرده است. اما برای این موضوع ما یک چالش داریم. چالش ما تا مادامی که ما یک دولت توانمند نداشته باشیم، توسعه در دسترس ما نخواهد بود. اما مطالعات POE یک راه سومی در دسترس ما قرار خواهد داد. و آن توسعه از میانه است. یعنی پیداکردن کانون‌های اثر بخش. کانون اثر بخش یعنی طرح، سازمان، نهاد یا هر جنسی از نهادهای سخت و نرم که دارای کارآمدی است در یک محیط کارآمد. که عملا POE ها راه‌های از میانه هستند یا توسعه از میانه (نه از کف جامعه و نه از هرم قدرت هستند).
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment