ابتذال خوشبینی و آینده هراسناک آب
وقتی حرف از بحران آب می شود؛ اغلب آموزش و آگاهی دادن به مردم بیش از هر چیز مطرح می شود. البته بالابردن سواد آبی آحاد مردم درجهت مصرف بهینه آب بدون شک یکی از راه حل های اثربخش و از وظایف اصلی سیستم حکمرانی آب است؛ اما وقتی خود سیستم حکمرانی آب فاجعه بار است چه باید کرد؟ آیا واقعا می توان با سرزنش مردم برای درست مصرف کردن آب؛ ایران را از بحران آب نجات داد؟
نائومی کلاین در کتاب " این همه چیز را تغییر می دهد " در پاسخ به چنین سوالی می نویسد: « تعداد زیادی از ما یک حقیقت محیط زیستی را می بینیم اما سریعا آن را رد می کنیم و یا حتی آن را به یک جوک تبدیل می کنیم.
برخی دیگر داستان هایی می سازند که نگران نباشید، در آینده نوآوری و تکنولوژی حتما این مسائل را حل می کند که البته این هم روشی برای فرار از حقیقت و مسئولیت است.
گروهی دیگر به این قضیه از منظر اقتصادی نگاه می کنند، این گروه بر این باورند که با داشتن پول بیشتر وقتی سرزمین شان نابود شد؛به راحتی می توانند کوچ کرده و در جایی دیگر سکنی گزیده و دوام بیاورند.
عده ای حتی می گویند ما وقت نداریم به موضوعاتی که این چنین انتزاعی اند فکر و درباره آینده بدون آب تخيل کنیم. گاهی هم ما مشکل را می بینیم و به خودمان می گوییم خب بیایید سبک زندگی مان را تغییر دهیم تا اوضاع بهتر شود. اما چالشی که فراموش می کنیم این است که آنچه باید تغییر کند و یا ما باید برای تغییر آن تلاش کنیم رویکرد سیستمی و روشهای تصمیمگیری است که عامل اصلی این بحران هاست.
ما در این مورد کمتر تلاش می کنیم زیرا فکر می کنیم حتی با وجود تلاش و صرف انرژی و هزینه؛ کنشگری ما در جهت تغییر این سیستم هیچ تاثیری ندارد و چون کاری پر زحمت است از خیر آن میگذریم. اما حقیقت این است که تنها راه نجات تغییر در همه چیز است که ما را از آینده وحشتناک در امان میدارد.»
البته این تحلیل در مورد جامعه ما نیز صادق است. جامعه و سیستم حکمرانی آب کشور هردو به یک درد مشترک مبتلایند که اسمش را میگذارم «ابتذال خوشبینی».
این ابتذال خوشبینی است که بر سیاست گذاری ها حکم می راند و حاکمان به جای پذیرش ضعف در درک مسأله و بازنگری در شیوه حکمرانی در خصوص مسأله تنش آبی و بحران آب و محیط زیست ؛ چشم به آسمان و قضا و قدر دوخته و هر سال چشم انتظار باران به عنوان ناجی اند!!
برخی نیز علی رغم همه هشدارها وجود آینه عبرتی چون دریاچه ارومیه و دهها تالاب خشکیده و پیامدهای اجتماعی و زیستی آن ؛ هنوز بر جهالت خود اصرار ورزیده و بر طبل خودکفایی در کشاورزی کوبیده و کشاورز را به برداشت و مصرف ته مانده آب آبخوانهای درحال احتضار تشویق می نمایند.!!
طرف دیگر صنف سدسازی وزارت نیروست که به جای سرمایه گذاری بر انرژی های تجدیدپذیر همچنان اعتبارات را حرام سدسازی و انتقال آب کرده و بر تولید برق آبی دل بسته و رودخانه ها را یکی پس از دیگری نفس بر می کنند. و با تخریب اکوسیستم های طبیعی و بسیار حیاتی چون میانکاله و زاگرس و در جهت منافع صنایع آب بر جنگلها را بی مهابا منفجر و ویران می کنند!!
برنامه هفتم توسعه خود فاجعه تمام عیار برای محیط زیست در حال احتضار ایران است. براستی آیا اینان نمیدانند حکمرانی شان در جهت تخریب اکوسیستم هاست؟ نمیدانند توسعه صنعت در نواحی پرخطر در مرکز و شمال ایران چه عواقبی دارد؟ بعید است که ندانند. / مهتا بذرافکن
🆔@ruralwomenissues