سيد احمد فرديد؛ ناچيز بزرگ و سرحلقه طريقت غرب ستيزي در ايران
| قاسم خرمی
فيلسوفي كه مي گفت «صنعت و تكنولوژي نشانه قهر الهي است»!
« احمد فرديد سانحه آدمي وار بود كه همه چيز منفي از دروغ و ريا گرفته تا پليدي و خبث طينت و جنوني از تيز هوشي مخرب داشت. او روشنفكري بود، جدا ديوانه . هيچ كس در افسار گسيختگي ذهني به پاي او نمي رسيد...»!
اين نخستين توصيف نيشداري بود كه از جانب آرامش دوستدار يكي از شاگردان سابق و حاضران در مكتب فرديد، در زمان حيات اين فيلسوف جنجالي و پرحاشيه ايران، به عمل آمد. آخرين نوع از اين قبيل توصيفات در باره فرديد، احتمالا متعلق به عبدالكريم سروش باشد كه او را داراي «ماليخولياي سياسي» و « قانقارياي اخلاقي» ناميد!
همه اين توصيف ها، در مقايسه با بد دهني ها و زشت خويي ها و زشت گويي هاي احمد فرديد در حق ديگران و به خصوص منتقدان، هيچ است. او تاجائيكه كه جا داشت در كلاسهاي درس و محافل علمي به ديگران مي تاخت و برچسب ماسوني و يهودي و غربزده مي زد. اگر فضا اقتضاء مي كرد، از فحش هاي اسافلي نيز ابايي نداشت!
فرديد همه نوشته هاي نويسندگان زمانه خود را بي رحمانه به نقد مي كشيد اما خود او اهل نوشتن نبود. از نوشتن هراس داشت هرچند مريدانش مي گفتند او عمدا نمي نويسد تا «حرف او به جاي كاغذ بر دلها نشيند»! از اينرو، فقط حرف مي زد و به فيلسوف شفاهي و دیکته ننوشته مشهور بود.
محمد مدد پور يكي ديگر از شاگردان فرديد، مجموعه اين درس گفتارها و يا حرفها پراكنده او را در قالب كتابي با عنوان« ديدار فرهي و فتوحات آخرالزماني» تدوين كرده بود، لحن فرديد در اين كتاب به قدري هتاكانه و زننده بود كه هيچ ناشري، حاضر به چاپ آن نمي شد. او به راستي كه بود؟ خود او مي گفت من هيچي نيستم و «يك ناچيز بزرگم»!
احمد مهيني يزدي معروف به «سيد احمد فرديد»، در سال1326 با بورس دولتي براي ادامه تحصيل در رشته علوم تربيتي به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و از آنجا با فيلسوف مشهور آلماني«مارتين هايدگر» آشنا شد كه از منتقدين مدرنيته و تمدن صنعتي غرب بود.
چند سال قبل از عزيمت فرديد به غرب، فخرالدين شادمان كتابي با عنون« تسخير تمدن فرنگي» نوشته بود. از اين كتاب، مفهومي بيرون زد با عنوان «غربزدگي» كه سرمنشا چندين دهه آشوب فكري در ايران شد. «غرب زدگي» در واقع تخم لقي بود كه شادمان در دهان امثال فرديد و جلال آل احمد و علي شريعتي و ديگران شكست و جريان روشنفكري ايران را مسموم كرد و به انحراف كشيد.
به هر حال، فرديد با چنين نگاه زاويه داري نسبت به تمدن غرب، شروع به مطالعه آثار هايدگر و حتي همسخني با او كرد و كوشيد تا از انديشه پست مدرنيستي او قرائت و تفسير شرقي و عرفاني ارائه كند. حاصل كار اين شد كه او اعلام کرد علوم اسلامي و انساني ذيل تمدن يوناني شكل گرفته و به همين دليل «غرب زده» است.ايده تغيير علوم انساني در سالهاي بعد از انقلاب، كه هنوز هم كرارا طرح مي شود تا حدي برگرفته از همين ديدگاه فرديد بود. او همچنین به اين جمع بندی رسيد كه نتیجه متافیزیک مدرن، همين علم و صنعت است که در آن هیچ خیر و برکتي نیست!
پيروزي انقلاب اسلامي با شعار مبارزه با امپرياليسم، آغاز درگيري ها و خشونت ها و نيز شروع جنگ، فضايي مساعدتري براي رشد انديشه هاي غرب ستيزانه فرديد فراهم كرد. او نيز با فرصت طلبي ذاتي و عادت تعظيم در مقابل قدرت، كه همواره در خود داشت به ناگاه و بدون هيچ سابقه مبارزاتي، در زمره مدافعان سينه چاك انقلاب اسلامي قرار گرفت و مریدانی را گرد خود جمع كرد
با همه اينها، فرديد، آدم بي خاصيتي نبود. كتابخوان و كتابشناس و واژه شناس بي نظيري بود و در باره نقد غرب هم، شايد اگر زبان و روش مناسب تري براي بيان دغدغه هاي خود پيدا مي كرد، حرف هاي او مي توانست تكان و هشدار سودمندتري ايجاد كند
مشهور است كه فرديد« بد مي فهميد و بد مي فهماند». اگر فرديد انديشه هايدگر را درست فهميده باشد وشاگردان فرديد او را؛ مسلما پرچم مقابه با غرب كه به نام فرديد بلند شد و به ضديت با صنعت و تكنولوژي كشيده شد، براي جامعه ايران بويژه جامعه صنعتي كشور بسيار پرهزينه و مخرب بود.
سيد احمد فرديد در 25 مرداد 1373 در تنهايي در گذشت. فرزندان او هم مثل فرزندان اغلب علما و مسئولان و روشنفكران غرب ستيز ايراني، در حال تحصيل و اقامت در غرب بودند. 27 سال از مرگ او گذشته است اما سه ميراث او يعني «خشونت طلبي»، «غرب ستيزي» و «ستيز با علوم انساني» هنوز زنده اند و قرباني مي گيرند.
✅ @karkhone
| قاسم خرمی
فيلسوفي كه مي گفت «صنعت و تكنولوژي نشانه قهر الهي است»!
« احمد فرديد سانحه آدمي وار بود كه همه چيز منفي از دروغ و ريا گرفته تا پليدي و خبث طينت و جنوني از تيز هوشي مخرب داشت. او روشنفكري بود، جدا ديوانه . هيچ كس در افسار گسيختگي ذهني به پاي او نمي رسيد...»!
اين نخستين توصيف نيشداري بود كه از جانب آرامش دوستدار يكي از شاگردان سابق و حاضران در مكتب فرديد، در زمان حيات اين فيلسوف جنجالي و پرحاشيه ايران، به عمل آمد. آخرين نوع از اين قبيل توصيفات در باره فرديد، احتمالا متعلق به عبدالكريم سروش باشد كه او را داراي «ماليخولياي سياسي» و « قانقارياي اخلاقي» ناميد!
همه اين توصيف ها، در مقايسه با بد دهني ها و زشت خويي ها و زشت گويي هاي احمد فرديد در حق ديگران و به خصوص منتقدان، هيچ است. او تاجائيكه كه جا داشت در كلاسهاي درس و محافل علمي به ديگران مي تاخت و برچسب ماسوني و يهودي و غربزده مي زد. اگر فضا اقتضاء مي كرد، از فحش هاي اسافلي نيز ابايي نداشت!
فرديد همه نوشته هاي نويسندگان زمانه خود را بي رحمانه به نقد مي كشيد اما خود او اهل نوشتن نبود. از نوشتن هراس داشت هرچند مريدانش مي گفتند او عمدا نمي نويسد تا «حرف او به جاي كاغذ بر دلها نشيند»! از اينرو، فقط حرف مي زد و به فيلسوف شفاهي و دیکته ننوشته مشهور بود.
محمد مدد پور يكي ديگر از شاگردان فرديد، مجموعه اين درس گفتارها و يا حرفها پراكنده او را در قالب كتابي با عنوان« ديدار فرهي و فتوحات آخرالزماني» تدوين كرده بود، لحن فرديد در اين كتاب به قدري هتاكانه و زننده بود كه هيچ ناشري، حاضر به چاپ آن نمي شد. او به راستي كه بود؟ خود او مي گفت من هيچي نيستم و «يك ناچيز بزرگم»!
احمد مهيني يزدي معروف به «سيد احمد فرديد»، در سال1326 با بورس دولتي براي ادامه تحصيل در رشته علوم تربيتي به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و از آنجا با فيلسوف مشهور آلماني«مارتين هايدگر» آشنا شد كه از منتقدين مدرنيته و تمدن صنعتي غرب بود.
چند سال قبل از عزيمت فرديد به غرب، فخرالدين شادمان كتابي با عنون« تسخير تمدن فرنگي» نوشته بود. از اين كتاب، مفهومي بيرون زد با عنوان «غربزدگي» كه سرمنشا چندين دهه آشوب فكري در ايران شد. «غرب زدگي» در واقع تخم لقي بود كه شادمان در دهان امثال فرديد و جلال آل احمد و علي شريعتي و ديگران شكست و جريان روشنفكري ايران را مسموم كرد و به انحراف كشيد.
به هر حال، فرديد با چنين نگاه زاويه داري نسبت به تمدن غرب، شروع به مطالعه آثار هايدگر و حتي همسخني با او كرد و كوشيد تا از انديشه پست مدرنيستي او قرائت و تفسير شرقي و عرفاني ارائه كند. حاصل كار اين شد كه او اعلام کرد علوم اسلامي و انساني ذيل تمدن يوناني شكل گرفته و به همين دليل «غرب زده» است.ايده تغيير علوم انساني در سالهاي بعد از انقلاب، كه هنوز هم كرارا طرح مي شود تا حدي برگرفته از همين ديدگاه فرديد بود. او همچنین به اين جمع بندی رسيد كه نتیجه متافیزیک مدرن، همين علم و صنعت است که در آن هیچ خیر و برکتي نیست!
پيروزي انقلاب اسلامي با شعار مبارزه با امپرياليسم، آغاز درگيري ها و خشونت ها و نيز شروع جنگ، فضايي مساعدتري براي رشد انديشه هاي غرب ستيزانه فرديد فراهم كرد. او نيز با فرصت طلبي ذاتي و عادت تعظيم در مقابل قدرت، كه همواره در خود داشت به ناگاه و بدون هيچ سابقه مبارزاتي، در زمره مدافعان سينه چاك انقلاب اسلامي قرار گرفت و مریدانی را گرد خود جمع كرد
با همه اينها، فرديد، آدم بي خاصيتي نبود. كتابخوان و كتابشناس و واژه شناس بي نظيري بود و در باره نقد غرب هم، شايد اگر زبان و روش مناسب تري براي بيان دغدغه هاي خود پيدا مي كرد، حرف هاي او مي توانست تكان و هشدار سودمندتري ايجاد كند
مشهور است كه فرديد« بد مي فهميد و بد مي فهماند». اگر فرديد انديشه هايدگر را درست فهميده باشد وشاگردان فرديد او را؛ مسلما پرچم مقابه با غرب كه به نام فرديد بلند شد و به ضديت با صنعت و تكنولوژي كشيده شد، براي جامعه ايران بويژه جامعه صنعتي كشور بسيار پرهزينه و مخرب بود.
سيد احمد فرديد در 25 مرداد 1373 در تنهايي در گذشت. فرزندان او هم مثل فرزندان اغلب علما و مسئولان و روشنفكران غرب ستيز ايراني، در حال تحصيل و اقامت در غرب بودند. 27 سال از مرگ او گذشته است اما سه ميراث او يعني «خشونت طلبي»، «غرب ستيزي» و «ستيز با علوم انساني» هنوز زنده اند و قرباني مي گيرند.
✅ @karkhone
1 comment
Milad Khan
سیکیم روحی پلیدین
Log in to comment