این روزها، این مسخره بازی های خنده دار برای تشکیل دولت و جولان دادن نابخردانی که هر یک از منطقه ای برخاسته و خود را ملتی جدا تصور کرده و به دنبال سهم از دولت اند، مرا وا می دارد تا سوگمندانه ایران را در توصیفات هگل، فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم بازخوانی کنم.
هگل مبدع ملت های نوین اروپایی ست. هم اوست که در فلسفه سیاست، برای اولین بار، از ملت و دولت سخن به میان می آورد و اروپا را از نظام های شاهی و قبیله ای به سمت تشکیل دولت_ملت های نوین راهنمایی می کند. جالب است که در این مسیر الگوی او ایران است.
به زبان ساده هگل می گوید کشور باید ملت و دولت داشته باشد. و این ملت و دولت، تعریفی جدا از جماعتی دارد که در یک جغرافیا زندگی می کنند و برای خود شاه و رییس قبیله و ... دارند.
او تعاریفی برای ملت و دولت دارد که بسیار مشروح است. اما به طور خلاصه ایران کهن را مثال می آورد. هگل از اعتقاد مشترک و جمعی ایرانیان باستان به خدا به عنوان نور در آیین زرتشت به عنوان راز یگانه و ملت شدن ایرانیان باستان سخن می گوید. او سپس نور را به خرد ربط داده و در ستایش چنین باوری از خدا، عنصر خردمندی جمعی را از این عبارت بیرون می کشد. شاید در این میانه توصیفات هگل از ایرانیان، اندکی رنگ و بوی شاعرانه، ستایشگر و شهودی دارد، اما در نهایت سخنی متکی بر علم تاریخ می گوید؛ بدین مضمون که: تاریخ جهان با ایران آغاز می شود. چرا که اولین ملت بودند و اولین دولت را تاسیس کردند.
پیداست که همزمان در نقاط دیگر نیز مردمانی بوده اند که باهم زیسته و حاکمانی داشته اند. این ملت بودن و دولت داشتن صرفا باهم بودن و داشتن حاکم نیست. عنصری خردمندانه غیر از رگ و نژاد باید در میان بوده و مبنای تشکیل دولت باید امری خردمندانه و ملی باشد. هگل به این مسئله اشاره می کند. همان مسئله نور و خرد.
هر چند در اروپایی که وام از اندیشه او می گیرد همچنان در فهم روایت هگل از ایران کوتاهی اتفاق می افتد و اروپاییان با فهم ناقص از روایت هگل از ایران، به سمت برساختن نژادی به نام آریا می روند و جنگ های نژادی اتفاق می افتد.
اصل اما این است: ایرانیان اولین کسانی بودند که با وجود مختلف بودن در ظواهر و چه بسا نژاد، بر مبنای اعتقادی جمعی و خردمندی گروهی در قامت یک ملت، ظهور یافتند و روح ملی خود را در قالب دولت ملی تجسد بخشیدند. همان که هگل به خوبی دریافته و از ان در جایی دیگر با عنوان "یگانگی در عین تکثر" یاد می کند و کوروش را به خاطر فرمانروایی چنین "یگانگی متکثر" می ستاید.
#رضا_شیبانی
#هگل#ایران#دولت#ملت
پ.ن:
الله نور السموات والارض
@zahrdaroo
هگل مبدع ملت های نوین اروپایی ست. هم اوست که در فلسفه سیاست، برای اولین بار، از ملت و دولت سخن به میان می آورد و اروپا را از نظام های شاهی و قبیله ای به سمت تشکیل دولت_ملت های نوین راهنمایی می کند. جالب است که در این مسیر الگوی او ایران است.
به زبان ساده هگل می گوید کشور باید ملت و دولت داشته باشد. و این ملت و دولت، تعریفی جدا از جماعتی دارد که در یک جغرافیا زندگی می کنند و برای خود شاه و رییس قبیله و ... دارند.
او تعاریفی برای ملت و دولت دارد که بسیار مشروح است. اما به طور خلاصه ایران کهن را مثال می آورد. هگل از اعتقاد مشترک و جمعی ایرانیان باستان به خدا به عنوان نور در آیین زرتشت به عنوان راز یگانه و ملت شدن ایرانیان باستان سخن می گوید. او سپس نور را به خرد ربط داده و در ستایش چنین باوری از خدا، عنصر خردمندی جمعی را از این عبارت بیرون می کشد. شاید در این میانه توصیفات هگل از ایرانیان، اندکی رنگ و بوی شاعرانه، ستایشگر و شهودی دارد، اما در نهایت سخنی متکی بر علم تاریخ می گوید؛ بدین مضمون که: تاریخ جهان با ایران آغاز می شود. چرا که اولین ملت بودند و اولین دولت را تاسیس کردند.
پیداست که همزمان در نقاط دیگر نیز مردمانی بوده اند که باهم زیسته و حاکمانی داشته اند. این ملت بودن و دولت داشتن صرفا باهم بودن و داشتن حاکم نیست. عنصری خردمندانه غیر از رگ و نژاد باید در میان بوده و مبنای تشکیل دولت باید امری خردمندانه و ملی باشد. هگل به این مسئله اشاره می کند. همان مسئله نور و خرد.
هر چند در اروپایی که وام از اندیشه او می گیرد همچنان در فهم روایت هگل از ایران کوتاهی اتفاق می افتد و اروپاییان با فهم ناقص از روایت هگل از ایران، به سمت برساختن نژادی به نام آریا می روند و جنگ های نژادی اتفاق می افتد.
اصل اما این است: ایرانیان اولین کسانی بودند که با وجود مختلف بودن در ظواهر و چه بسا نژاد، بر مبنای اعتقادی جمعی و خردمندی گروهی در قامت یک ملت، ظهور یافتند و روح ملی خود را در قالب دولت ملی تجسد بخشیدند. همان که هگل به خوبی دریافته و از ان در جایی دیگر با عنوان "یگانگی در عین تکثر" یاد می کند و کوروش را به خاطر فرمانروایی چنین "یگانگی متکثر" می ستاید.
#رضا_شیبانی
#هگل#ایران#دولت#ملت
پ.ن:
الله نور السموات والارض
@zahrdaroo
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment