به مناسبت سالروز درگذشت کانت
کانتیبودن به چه معناست؟
نویسنده: ناتانیل جیسون گلدبرگ /
ترجمه: محمدرضا واعظ شهرستانی
مقدمۀ مترجم: پیشتر در طی یادداشتی به معرفی کتاب جغرافیای مفهومی کانت[۱] اثر پروفسور ناتانیل جیسون گلدبرگ[۲] استاد فلسفه دانشگاه واشنگتن-لی پرداخته بودم.[۳] در آن مجال اشاره کردم که تخصص اصلی گلدبرگ پژوهش دربارۀ زمینههای مشترک معرفتشناسی، فلسفۀ زبان، متافیزیک و اشتراکات آن با فلسفۀ ذهن و فلسفۀ علم است. همچنین، او علاقۀ زیادی به پژوهش دربارۀ کانت و تأثیری که کانت از طریق کتاب نقد عقل محض بر فلاسفۀ تحلیلی بعد از خود گذاشته است، دارد. او در مقدمۀ بخش اول این کتاب با طرح شش دلیل، چرایی اهمیت کانت برای فلسفۀ تحلیلی را به خوبی شرح میدهد.
از سوی دیگر، چندی پیش در یادداشتی دیگر با عنوان «امانوئل کانت: فیلسوفی ایدئالیست یا رئالیست»[۴]، به توضیح مفاهیم «ایدئالیسم» و «استعلایی» در معرفتشناسی کانت پرداختم و این نکته را مورد بررسی قرار دادم که آیا میتوانیم امانوئل کانت را فیلسوفی رئالیست نیز بدانیم و یا نه؟ در ادامه، به منظور دسترسی آسان خوانندگان ابتدا مقدمۀ بخش اول کتاب گلدبرگ ارائه خواهد شد[۵] و سپس شرح گلدبرگ از مفاهیم دوگانهگرایی، اصلگرایی و کانتگرایی آورده میشود؛ در این بخش، گلدبرگ سعی میکند پاسخگوی این پرسش باشد که کانتگرایی از دیدگاه او به چه معناست؟
مقدمۀ نویسنده:[۶]فیلسوفان در بسیاری از موارد تا حدودی بد به نظر میرسند. نتایج ما، حتی اگر از دلایل معتبری هم بدست آمده باشند، اغلب به دشواری باور میشوند. تلاشهایمان در زمینۀ امور تجربی در طی تاریخ یا باطل شدهاند و یا کاملا خندهدار قلمداد شدهاند. کوششهای پیدرپیمان برای پایان دادن به مسائل فلسفی، نه خود فلسفه، همگی نافرجام ماندهاند. (شاید برای این نکته آخر، حداقل ما که حرفهمان فلسفهورزی است، باید سپاسگزار باشیم.)
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/73038