همهی فیلم در حقیقت در زیرزمینِ خانهی تهرانم گرفته شد. پردهای در کار نبود. برای زنانِ هنرپیشه فیلمی پخش نشد. دستورالعملِ پیچیدهای هم در کار نبود، به جز اینکه به هر یک گفتم که چند دقیقهای فرصت دارد به صفحهی سفیدی که بر یک سهپایه بود و من بر آن سه طراحیِ ابتدایی از انسان کشیده بودم، نگاه کند. از هر یک همچنین خواستم که بیاندیشد این ورق کاغذِ سفید در حقیقت پردهی سینما است و چشمانش را از یک نقش به نقشِ دیگر بخرامد. از یک رفلکتور استفاده کردم که بر چهرهشان نورپردازی کنم، انگار نوری از پرده به صورتشان میرسد. وقتی در فضای بسته فیلم برمیداری نور کمتر است. از هر هنرپیشهای خواستم به دورهای از زندگی بیاندیشد که در آن بالا و پستهای احساسی را از سر گذرانده است و بر اساسِ آن فیلمی را در ذهنِ خود انتخاب کند که با آن یاد و حس، نزدیک است. به نظرم رسید استفاده از تجربهی شخصیِ هنرپیشه و نه داستانی تخیلی، موثرترین و سریعترین راهِ رسیدن به چیزی است که به دنبالش میگشتم.
#عباس_کیارستمی از کتاب «سر کلاس با کیارستمی»، پال کرونین، ترجمهی سهراب مهدوی، نشر نظر عکس از گلاره کیازند