. در دل دژِ گجسته، سیاهچال نهفته است. به زهدانی میماند که در دل تاریکیاش ابتدا ضمیر خودآگاه رویید سپس همین زهدان آرامگاه این ضمیر گشت. در ذیل پوستهی از هم پاشیدهی استیلای پدرانه، ظلام مادرانه نهفته است. نویسندهی گوتیک آن را چون دالان شکنجهی زندان میبیند. زندانی که از آن فریادهای انیمای ربودهشده به گوش نمیرسد. در طبقات بالاتر و پایینتر این دژ مخروبههایی نیز قرار دارند. مخروبههایی که ترسهای ضدونقیض ما را نشان میدهند. این قلب وحشت در گوتیک است. خوفوبیم از آن رویست که مؤلفهی فراخود (سوپرایگو) در نبرد پرتلبیسش شکست خورده اگرچه کاملا فرو نریخته است. از طرفی ظلمت و سیاهی مؤلفهی نهاد (اید) در زیر تلی از تاریکیها چنان مدفون است که هیچ مهاجمی نخواهد توانست به آن دست یازد.