چطور تحریم ها را دور بزنیم!
|سید مصطفی سبزواری
یکی از مهمترین انتقادات وارد شده به استراتژي مذاکره ایران با قدرتهای جهانی به منظور شکست تحریمها این است که حتی در صورت تعلیق فعالیتهای هستهای ایران، قدرت های جهانی بهانه های دیگری نظیر قدرت موشکی، موضوعات منطقه ای، حقوق بشر و... را بهانه ی جدیدی برای اعمال دوباره تحریمها قرار خواهند داد و از اینرو باید با تکیه بر توان داخلی و تکیه بر سایر قدرتهای همسو با ایران سد بزرگی در برابر تحریمها ایجاد نمود.
در حالی که ایراد وارده بر موضوع اول به درستی قابل بحث و چاره جویی است، نکته مهم دیگر ایراد های وارده بر راهحل پیشنهادی منتقدین است.
اول آنکه تکیه بر توان ساخت داخل در تمامی زمینه ها و محورهای اقتصادی نظیر تولید کالاهای اساسی (محدودیت منابع آبی)، خودروسازی (محدودیت تکنولوژی)، فلزات (محدودیت ذخایر داخلی در دسترسی به مواد اولیه)، پتروپالایشی (محدودیت دسترسی به تکنولوژی و منابع مالی)، حمل و نقل هوایی (محدودیت مالی، تکنولوژی، دانش)، و زیرساختها نظیر بنادر، جاده، ریل و... (محدودیت های مالی) توسعه اقتصادی کشور را به شدت محدود خواهد ساخت.
از سوی دیگر، تکیه بر شرکای همسو با ایران نظیر چین و روسیه و استفاده از ظرفیتهای مالی و تکنولوژیکی آنها به منظور توسعه ایران، با یک مانع جدی روبروست: در شرایط برجابودن تحریمها این مهم همچنان امکان ناپذیر است؛ چه آنکه در زمان تحریمها در سالهای گذشته عمده شرکتهای چینی در زمینه خودروسازی و پتروپالایشی همکاری خود در ایران را به حالت تعلیق درآوردند...
بدين ترتيب راهحل اساسی دوری و گریز از تحریمها را باید از مسیر دیگری جست:
بدین منظور نگاهی به وضعیت عملکرد دیگر کشورها در این زمینه قابل توجه است: مهمترین کشوری که مشابه فعالیتهای سیاسی، اقتصادی و نظامی ایران عمل میکند و در عین حال تاکنون تحریم ناپذیر جلوه داده است، ترکیه است.
در حالیکه ترکیه کشوری مسلمان است؛ در سه کشور سوریه، عراق و لیبی حضور پررنگ نظامی دارد، واردکننده بروزترین تسلیحات موشکی و نظامی از روسیه (رقیب مهم اروپا و آمریکا در زمینه تسلیحات) بوده است؛ بخشی مهمی از قبرس را در اختیار درآورده است که محل مهم اختلاف با اروپاست، و در بخشهای مهمی از مدیترانه فعالیتهای اکتشافی مورد مناقشه با اروپا را در جریان دارد... اما همواره این کشور از هرگونه تحریم اساسی مصون مانده است.
پاسخ این تحریم ناپذیری را باید در سیاست مهم ترکيه در جذب و حفظ سرمایه های کلان خارجی اروپایی و آمریکایی در این کشور دانست که اعمال هرگونه تحریمی بر روی این کشور را معادل با زیان سنگین متقابل شرکتهای اروپایی و آمریکایی در این کشور ساخته است.
در حقیقت سیاست مهم ترکیه را به سادگی میتوان در دیالوگ معروف مایکل کورلئونه در پدرخوانده 2 تعبیر کرد: "دوستانت را نزدیک خودت نگه دار و دشمنانت را نزدیکتر ".
✅ @karkhone