پر سوم سیمرغ ، واقعیت یا خرافه؟
#برداشت
گاهی در فضای مَجازی، برای نشان دادنِ ناخشنودی خود از وضعیتِ سیاسی و اجتماعی موجود، از متن های ادبی سوء برداشت می شود و پندارِ خود را بر زبان فردوسی و دیگر بزرگان ادبی می گذارند و نشر می دهند. یکی از آن ها نوشته ای سراسر خطاست که می گوید: زال سه پَر از سیمرغ گرفته بود تا در دشواری ها بتواند با آتش زدنِ آن، سیمرغ را احضار کند و از او یاری بخواهد. آنگاه این پَرها در اختیار رستم قرار می گیرد. دوتا از این پَرها به کاربُرده شد. پَرِ سوم کجاست؟ به گمان نویسنده، این پَرِ سوم اکنون در اختیارِ ماست.
پرسش این است که ما چگونه می توانیم از این پَر استفاده کنیم؟ اما نکته ی مهم تر این جاست که چنین آموزه ای برپایه ی خُرافات و اسطوره پردازی است که این باور را تبلیغ می کند که: باید دشواری ما از غیب حل شود و به اراده و نقشِ سازنده مردمان در ساختنِ جهانِ خویش، ارزش نمی گذارد. از این که بگذریم، البته چنین داستانی در شاهنامه وجود ندارد و ساخته و پرداخته ی امروزی به منظور برداشت های شخصی و غیر علمی است. سیمرغ در شاهنامه فقط یک پر به زال می دهد که هرگاه نیازی داشت آن را آتش بزند تا سیمرغ بیاید:
اّبا خویشتن بَر، یکی پَرِّ من
همیشه همی باش در فَرِّ من
که در زیرِ پَرّت بپرورده ام
اَبا بچّگانَت برآورده ام؛
گرت هیچ سختی به روی آورند،
گر از نیک و بَد، گفت و گوی آورند،
برآتش برافکن یکی پَرِّ من،
ببینی هم اندر زمان، فَرِّ من،
همانگه بیایم چو ابرِ سیاه،
بی آزارت آرَم بدین جایگاه.
(شاهنامه فردوسی، به کوشش دکتر جلال خالقی مطلق، نشر دایره المعارف بزرگ اسلامی، بیت های138-142بخش منوچهر)
زال دوبار از این پر استفاده می کند: یکی هنگامِ زادن رستم و دیگر در جنگ رستم با اسفندیار. پر هرگز در اختیار رستم قرار نمی گیرد.
#احمد_عزتی_پرور
@ezzatiparvar@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan