اروس، زایندگی و امر سیاسی

محمدحسین بادامچی

🔴از منظری که فروید به رابطه میان غریزه جنسی و تمدن می‌پردازد، تمدن کنونی ما بس بیمار است و فهم این بیماری نیازمند به کار بستن و گفتگو و ترکیب میان دیدگاه های روانکاوی، جامعه‌شناسی تاریخی و الهیات سیاسی است که قطعا فراتر از توان من است و تبعا نهاد معدوم روشنفکری‌ای که #اکبر_جباری ها در آن تحت تعقیبند و نهاد عقیم علوم انسانی که به واسطه تجاوز مکرر چیزی از آن باقی نمانده نیز کمتر مجال یافته که چیزی در اینباره بگوید و بنویسد. از این حیث آنچه در اینجا می‌نویسم صرفا تأملاتی اولیه در اینباره است که البته تصور می‌کنم با تجربه مشترک و شهود ضمنی ایرانی سازگار است. در این میان آنچه محرک من در نوشتن این یادداشت شده، یک مسأله شخصی است: تلاش برای نجات فرزندآوری از ویرانگری تمدن تمامیت‌خواه.

🔴به گمان من اروس یا سایق زندگی و عشق در تمدن بیمار ما به سه شکل کلی ظهور می‌یابد: اولی و بارزترین آن، مصرف اروس توسط لویاتان ولایی است که با انضباطی فراگیر آنرا در چارچوب خانواده سنتی پدرسالار اسیر کرده و طبقه بالای وابسته به خویش را به فرزندآوری جهت افزایش اقتدار دولت-ملت تشویق می‌کند. تشویق غیررسمی به چندهمسری توسط ایدئولوگهای متصلی مثل قاسمیان نیز از نظر من تلاشی در جهت توسعه همین الگوی تمدنی است.


🔴دومین شکل ظهور اروس در ایران زنا و لواط و فحشا و بچه‌بازی و اشکال غیرصریحتر آن در رواج پورنوگرافی و آزارهای جنسی و شیوع هرزه‌گردی و هیزبازی است که توسط مستندسازان سفارشی یا نادان به عمد یا اشتباه با آزادی جنسی در غرب یکی انگاشته می‌شود و حال آنکه این نوع دوم ظهور اروس، مخصوص جوامع بسته، و همچون خودسوزی و خودکشی، یکی از استراتژیهای خروج از فشار و ظلمت غیرقابل تحمل است و هیچ ارتباطی با جنبش رهایی جنسی غرب در قرن بیستم ندارد. اروس در جوامع بسته نه سایق زندگی بلکه یکی از اشکال مرگ و ویرانگری است و در زمره مواد مخدر و مشروب قرار می‌گیرد. ولنگاری جنسی در ایران از جنس لواط و اعتیادی است که در محیطهای به شدت بسته‌ای مثل زندان شیوع می‌یابد و هیچ ربطی به پدیده پسامدرن همجنس‌گرایی ندارد.


🔴اما سومین شکل ظهور اروس در ایران آن چیزی است که با مقاومت زنانه، عشق و امر سیاسی در پیوند است و به دشواری می‌کوشد خود را از زیر آوار دو نیروی بالا نجات دهد. زنان ایرانی بی‌شک پرچمداران تنهای مبارزه برای جلوگیری از نابودی عشق توسط دو صورت ویرانگر مصرف لویاتانی و زنای تخدیری هستند که از قضا هر دو کنش‌هایی مردانه ولی در خلاف جهت هم محسوب می‌شوند که مداوما همدیگر را در چرخه‌ای ویرانگر تشدید هم می‌کنند.


🔴در این قسم سوم اروس در معنای اصیل خود بعنوان زایندگی بعنوان امر سیاسی ظهور می‌کند. به دنیا آوردن فرزندی نو در این شکل سوم ، طرحی سیاسی برای افق گشایی در برابر جهان بسته‌ایست که از یکطرف می‌کوشد انسانها را به آجر اقتدار توده‌ای خویش مبدل کند و از طرف دیگر موج مقاومت نیهیلیستی‌ای که با مخالفت با فرزندآوری اروس را به ابزاری مخدر و مرگ‌آور و سرگرم‌کننده تحریف می‌کند. فرزندآوری اینجا ریسکی است فراسوی محاسبات مادی تمدنی و خروج از تمدن، که می‌کوشد غریزه جنسی را به نیرویی سازنده، انقلابی و کنترل‌ناپذیر تبدیل کند.

♦️این پیوند اروس، عشق و امر سیاسی است و اینچنین است که هانا آرنت فیلسوف سیاسی بزرگ عصر ما را برمی‌انگیزد که با تکرار تعبیر معروف انجیل بگوید: «هر نوزادی که به دنیا می‌آید بشارتی است». بشارتی از افقی نو که تکرار تمدن بیمار کنونی ما نخواهد بود.


🔺پی‌نوشت:
این یادداشت بخشی از مجموعه مقالاتی است که در رابطه با جنبش فمینیسم مسلمان در صفحه اینستاگرامم منتشر می‌کنم و در آنها می‌کوشم این ایده را پرورش دهم که رابطه پاتریمونیالیستی دولت و جامعه در ایران را می‌توان بر پایه نظام ولایت مرد بر زن در خانواده شبیه‌سازی کرد. از این حیث معتقدم زنان فعالترین و تأثیرگذارترین نیروهای سیاسی ایران در سالهای آینده خواهند بود.


#فرهیختگان صدای فرزانگان

Comments

Be the first to add a comment