اسلوب مبالغه / اسلوب معادله نیست!

اسلوب مبالغه نامی است که برای شیوه ا ی از ساخت نحو ی دلالت کننده بر کثرت و شدت وصفی نهاده ایم.در میان منابع، ندیدیم نامی بر طرز خاصی از« مبالغه در صفت » یا قید نهاده و حتی ریخت آن را مطرح باشد؛ طرزی که گوینده اغراق در توصیف اسم پیش از آن را خواسته .غیر از کتاب فرهنگ فارسی عامیانه استاد نجفی این بحث در کتب دستور و فرهنگ های لغت مسکوت مانده است. این اسلوب در متون کهن با الگوی : بدین/بدان...+ حاصل مصدر و در ادب معاصر عموماً با الگوی به این / به آن اسم معنی(حاصل مصدر) می آید.
الگوی دیگر اسلوب مبالغه آوردن " به چه... پیش از حاصل مصدر است که گاه مبالغه در وصف و گاه مبالغه در قید را می رساند.
همانطور که اشاره شد این اسلوب منحصراً برای صفت نیست و قید هم تنگاتنگ کنار این مبحث دیده می شود. در این مجال کوتاه به فشردگی، نمونه هایی از متون نظم با محوریت وصف بلاغی آورده و در برخی موارد آن را از مبالغه در قید بازشناسانده ایم.

نامد گه آن آخر کز پرده برون آیی
آن روی بدان خوبی در پرده نهان تا کی
عطار

🔆روی بدان خوبی :ترکیب وصفی(اسلوب مبالغه در وصف)
روی بسیار خوب

بدان خوبی چو دختر روی او دید،
دل خود وقف یک یک موی او دید.
عطار،الهی نامه.

🔆روی بدان خوبی او را: (اسلوب مبالغه در وصف)


زیبا و دلفریب بدان نازکی کمر
شیرین و جان فزای بدان کوچکی سخن
ازرقی هروی

🔆کمر بدان نازکی: (اسلوب مبالغه در وصف)
🌼 زیبا و دلفریب: مسند

🔆سخن بدان کوچکی: (اسلوب مبالغه در وصف)
🌼شیرین و جان فزای: مسند

چنانکه خود شاعر در بیت پیشین می گوید:

در نازکی و کوچکی اندر جهان که دید
نازک تر از میانش و کوچک تر از دهن؟

به یاران گفت کز خاکی و آبی
ندیدم کس بدین حاضر جوابی

🔆کسی بدین حاضر جوابی(اسلوب مبالغه در صفت) کَس ِ بسیار بسیار حاضر جواب

بدان دلفریبی که گیتی نماید
خردمند را دل نهادن نشاید.
امیرخسرو دهلوی

مطلب ارسالی از : دکتر محمود علی اصغری

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment