«گون و بنفشه‌ها»

گزیده‌ای از اشعار محمدرضا شفیعی‌کدکنی به انتخاب و ترجمه‌ی مژده بهار به زبان انگلیسی منتشر شده است. این مجموعه‌ی شعر «گون و بنفشه‌ها» Milkvetch and Violets نام دارد و انتشارات میج Mage Publishers در ماه جون ۲۰۲۱ در واشنگتن دی‌سی آن را منتشر کرده است.
خانم بهار در مقدمه‌ا‌ی که بر کتاب نگاشته است، آغاز آشنایی خود با اشعار شفیعی‌کدکنی را چنین شرح می‌دهد: «من در چهارده سالگی با شعر شفیعی‌کدکنی آشنا شدم، درست زمانی که ایران را به مقصد اروپا و سپس امریکا ترک کرده بودم. نامه‌ای از دوست صمیمی‌ام، که تا آن وقت هنوز در ایران زندگی می‌کرد، به دستم رسید که در آن شعر «سفر بخیر» آمده بود. این شعر را، که حالا همه‌جا شناخته شده و بارها به آواز خوانده شده، در همین مجموعه آورده‌ام. در این شعر، گون و نسیم با هم گفت‌وگویی دارند: گیاه بسته‌پا از نسیم رها می‌خواهد که، پس از گذر از کویر وحشت، پیامش را به شکوفه‌ها و باران برساند. شعر در ژرفای وجود من طنین‌انداز شد، زیرا نمادهای به کار رفته در آن وضعیت ما دو دوست را بازگو می‌کرد: یکی رفته، و دیگری جا مانده. نزد خانواده‌ی من، چون بسیاری، ترک ایران به‌منزله‌ی دستیابی به آزادی عقیده و بیان بود. به منزله‌ی امید. هرچه بیشتر اشعار شفیعی‌کدکنی را می‌خواندم درمی‌یافتم که او در اشعار طبیعت‌گرایانه‌اش سختی‌ها را می‌پذیرد اما همزمان برای حل آنها قدم پیش می‌گذارد و امید می‌ورزد یا در حوادت اجتناب‌ناپذیر شکوفه‌ها را چنان می‌پاید تا فریفته و تباه نشوند. گل‌های وحشی و پرندگانش نویدبخش بهارند. گون او اندیشناک وضعیتش است، ولی راهی می‌جوید تا پیامش را با نسیم برساند، گل یخ از خشکسالی پیشی می‌گیرد، بید و صنوبر و اطلسی نغمه‌ی زندگی می‌خوانند....»
مژده بهار سپس شرح مختصری درباره‌ی سبک شعر شفیعی و جایگاه او در میان معاصران می‌دهد، آن‌گاه نحوه‌ی انتخاب اشعار ترجمه شده را بازگو می‌کند. در این مجموعه ۵۴ قطعه شعر از سه دفتر شعر شفیعی انتخاب و ترجمه شده‌اند. پنجاه قطعه از این اشعار عناصری از طبیعت دارند: عمدتاً گیاهان، رود و باران و دیگر جلوه‌های طبیعت. چهار قطعه‌ی دیگر عبارت‌اند از: گمشده، شعردرمانی، قطب‌نما، ساعت‌ و تقویم‌ که عناصر طبیعی ندارند ولی به قول خانم بهار: «آن‌قدر زیبا بودند که نمی‌شد از ترجمه‌ی آنها گذشت.»
برای دیدن نمونه‌ای از ترجمه‌ی خانم بهار شعر «سفر بخیر» را می‌آورم:
Safe Travels!
“Where to, in such a rush?”
the milkvetch asked the breeze.
“I feel depressed here.
Don’t you have the desire
To leave this dusty desert?”
“I am all desire
Alas,
I am shackled here.”
“Where to, in such a rush?”
“Anywhere, but here,
Where I can feel at home.”
“Safe Travels
But
For us and for God,
Once you have traversed this desert of dread,
Convey our regards
To the blossoms, To the rain.

سایه اقتصادی نیا



جان آگه با #فرهیختگان