سکوت سیاسیون و مخاطرات اقلیمی
✍مهتا بذرافکن
براساس گزارش منتشر شده در پایگاه علمی لنست خاورمیانه و ایران در خط مقدم آسیبهای پیامد تغییرات اقلیمی قرار دارند. اما نباید فراموش کرد که بخش بزرگی از آسیبهای تحمیل شده بر ایران؛ پیامد سیاستگذاری فاجعه بار در بخش مدیریت منابع آب و خاک بوده و خرج کسب اعتبار سیاسی شده است.
نکته قابل تامل این است که این نتایج جدید نیست و از بیش دو دهه پیش هشدارهای اقلیمی برای خاور میانه داده شده و پژوهش های جدید با ابزارهای پیشرفته تر فقط تایید کننده آنهاست.
اما در این مدت مسئولان ما چه کردند؟ آنها به جای جدی گرفتن این هشدارها نه تنها نگاه آینده نگرانه به منابع حیاتی همچون آبهای زیرزمینی و محافظت از جنگلها نداشته اند بلکه دقیقا بر عکس عمل کرده اند. و خوب است به عدد چاههای غیرمجاز، هکتار جنگلهای که پاک تراشی شده، رودخانه ها، تالابها و دریاچه هایی که با سدسازی و برداشتهای غیرمحاز خشکانده شدند نگاه کنیم..
هرچند همه میدانیم همه آنهایی که از مواهب این پروژه ها بهره مند شدند آسیبهای آن را گردن نگرفته و وقتی پای حسابرسی به میان آید طبیعت و تغییرات اقلیمی مقصر خط مقدم جلوه خواهند داد.
درهمین دو دهه اخیر با وجود هشدارهای علمی و داده های غیرقابل تردید درباره گرمایش زمین و کمبود آب در جهان؛ در ایران هزاران چاه غیرمجاز چون قارچهای سمی و در جهت کاشت محصولات آب بر و غارت منابع آب زیرزمینی جلو چشم همه مسئولان زیربط سربرآورد ، جنگلزدایی شدت گرفت، سدسازی و انتقال آب در جهت توسعه صنایع آب بر در مناطق خشک شدت گرفت، توسعه کشاورزی و محصولات غیر استراتژیک مانند توسعه سیب در حوضه ارومیه مخاطرات اقلیمی را پیش انداخت، و ایران به قطب صادرات گوجه فرنگی و هندوانه و.. به کشورهایی شد که خود محدودیتهای سختگیرانه ای برای مصرف آب، بویژه آبهای زیرزمینی دارند و اکنون خطر فرونشست پایداری سرزمین را نشانه رفته است!!
نکته عجیب ماجرا این است که مسئولان از این تخریبها به عنوان سند افتخار سیاسی شان نام می برند!!
در همین روزهایی که همه ارکان کشور در حال اظهار نظر در خصوص حجاب بودند و حتی رئیس مجلس از آن به عنوان مهمترین مساله ایران نام برد؛ رئیس سازمان مدیریت بحران گفت که ۲۸۰ شهر و ۹۲۰۰ روستا در معرض فرونشست زمین قرار دارند و صدایی از مسئولان و تریبونها در نیامد!!
تاسف بار است که به جای داشتن برنامه مدون و پایدار محافظت از آب و خاک در مواجهه با آینده پر خطر؛ چشممان به آسمان است که ببارد یا نبارد.
محافظت از آبهای زیرزمینی می توانست برگه برنده ما در مواجهه با مخاطرات اقلیمی و تولید پایدار غذا باشد؛ اما صرف کشت گوجه و خیار و هندوانه شد و هنوز این وضعیت با شدت ادامه دارد. .
ميلياردها تومان صرف سدسازی هایی شده که اگر بارندگی باشد پر شوند، اگر نباشد بی مصرفند! اما در همان حال آبخوانها و آبهای زیرزمینی را به حال خود گذاشته و رها شدند.
آبخیزداری پایدار و غیرسازه ای که فرصت آموزش مشارکت مردم در حفظ پوشش گیاهی و آبخوانها است هم تبدیل به پروژهای سدسازی در مقیاس کوچک با بتن ریزی در دل طبیعت عملا به بستر چپاول دیگری برای انواع گعده ها تبدیل شده است.
سرزمین ما هم اکنون در خطر است و ما به عنوان ایرانیان ساکن این سرزمین باید از مدیران و مسئولان بپرسیم تکلیف ما با این چالش ها و مخاطرات اقلیمی چیست؟
ما مردم معمولی به جز این سرزمین کجا داریم برویم؟
آقایان مسئول در گذشته و حال که با وعده سدسازی، انتقال آب، معدنکاری، توسعه کشاورزی و اشتغال و.. اعتبار سیاسی کسب کردید و پیامد آن تصمیمها؛ این وضعیت شکننده است؛ چه پاسخی برای نسلی که باید در این سرزمین زندگی کند دارید؟
©@RuralWomenIssues