⭕️ رئیسی و دوگانه مذاکره یا بمب؟
📌 در دو ماه اخیر شخص ابراهیم رئیسی یا هیچ مقام رسمی دولتی دیگر در مورد زمان آغاز مذاکرات اتمی سخنی به میان نیاورده است
♦️مذاکرات وین با هدف احیای برجام و بازگشت آمریکا به این توافق در روز ۳۰ خرداد ۱۴۰۰ به بنبست رسید. پس از بازگشت گروه مذاکرهکننده ایرانی به تهران و موکول شدن تصمیمگیری به رئیسجمهوری بعدی به بهانه جابهجایی قدرت از روحانی به رئیسی، همهچیز مسکوت ماند. در این دو ماه رویدادهای مختلفی را شاهد بودهایم که هر یک به تنهایی بر جریان از سرگیری مذاکرات تاثیر داشته و به عبارت دیگر آن را با مشکلات اساسی مواجه کردهاند. این یادداشت از زوایای گوناگون سیاست داخلی، دیپلماسی و سیاست بینالمللی و اقدامهایی که در جهت عدول از تعهدات برجامی صورت گرفته است، این تحولات را بررسی میکند.
سیاست داخلی، سیاست بینالمللی
مراسم تحلیف ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور جدید، در روز ۱۴ مرداد در مجلس شورای اسلامی برگزار شد. در این مراسم او خود را «مدافع واقعی حقوق بشر» معرفی کرد و قدرت منطقهای جمهوری اسلامی را «امنیت ساز» دانست که برای مقابله با «دولتهای سلطهگر» استفاده خواهد شد. در این فاصله، کابینه رئیسی هم معرفی شد و اکنون در حال عبور از تشریفات تایید نهایی و کسب رای اعتماد است تا رسما شروع به کار کند.
در این کابینه، حسین امیر عبداللهیان که برای مقام وزارت امور خارجه تعیین شده است، به راستگرایی و ضدیت با برجام شهرت دارد. او در زمان محمدجواد ظریف و در سال ۱۳۹۵ از سمت معاون بخش عربی و آفریقایی وزارت امور خارجه کنار گذاشته شد. رسانههای دست راستی همان وقت قضیه را سیاسی دانستند و او را بهعنوان «محور مقاومت»، «خار چشم دشمنان» و دارای «تفکر انقلابی» توصیف کردند که جلوی دولت روحانی ایستاده است تا از خط قرمزها عبور نکند.
مجموعه کابینه ابراهیم رئیسی کموبیش به اصولگرایی گرایش دارند. در مجلس شورای اسلامی نیز بسیاری از نمایندگان به ضدیت با برجام و غرب شهرهاند. درعین حال باید در نظر داشت نشاندن عبداللهیان در جایگاه محمدجواد ظریف (علیرغم ایرادها و انتقادهایی که بر ظریف وارد است) دستکم از نظر دیپلماسی یک اشتباه و گامی به عقب است و ظریف به مراتب بر او برتری دارد. با این حال دو موضوع پیچیده و کلیدی بر سیاست خارجی جدید ایران سنگینی خواهد کرد: مسئله برجام و برقراری رابطه با عربستان سعودی.
امیرعبداللهیان باید این موضوعها را در کنار قضیه پیچیده طالبان پیگیری کند. علیرغم حمایت محافل تندرو داخلی، در سطح خارجی نیز امیرعبداللهیان چهرهای ضدغرب و تندرو از خود نشان داده و درک کلی طرفهای غربی این است که خطمشی او مذاکرات را پیچیدهتر خواهد کرد؛ مگر اینکه او یا وزارت خارجه اصلا مسئول پرونده اتمی نباشند.
در دو ماه اخیر شخص ابراهیم رئیسی یا هیچ مقام رسمی دولتی دیگر در مورد زمان آغاز مذاکرات اتمی سخنی به میان نیاورده است. تاکید رئیسی در مراسم تحلیف بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای ایران و لغو تحریمها بود. او گفت: «هر طرح دیپلماتیک که این هدف را محقق کند، موردحمایت ما است.» این گفتار بسیار کلی است و نشان نمیدهد اصولا چگونه قرار است از دیپلماسی برای احیای برجام استفاده شود؛ در حالی که دستاوردهای فعلی نیز حاصل دیپلماسی بودهاند.
ادامه مطلب... 🖌 جلیل روشندل