در زیر یکی از مقالات صدیقه دولت آبادی را در نقد قانون اساسی مشروطه [که حق رأی زنان در آن نادیده گرفته شده بود] می‌خوانید

!ضعف مشروطیت ما

اوضاع کنونی مجلس، اهل قلم وطن‌پرست را به هیجان آورده، هر کدام به نوبت، خود از عناوین مختلف تأسف می‌کنند، از تعطیل مجلس بیمناک‌اند، از شروع به انتخابات دوره پانزدهم (با نفوذ بیگانگان در کشور) وحشت دارند، و نیز تمدید مجلس چهاردهم را بر صلاح کشور نمی‌دانند، هر سه نظر بسیار دقیق و بجای خود محترم و محفوظ است. پس چه باید کرد؟

چون دوره‌های اول، دوم و سوم مشروطیت را عمیقانه نظر کنیم، می‌بینیم یک «علتی» در میان است که در هیچ کدام از دوره‌ها به نفع ایران کاری از پیش نرفته، بلکه ضرر بیش از پیش حاصل شده است. آن علت چیست؟ آن علت بقدری ننگ‌آور است که ما از ذکر آن لرزانیم و یقین داریم که همین علت سبب نحوست کار مشروطه ماست .... مسلم است، خشت اول چون نهد معمار کج؛ تا ثریا می‌رود دیوار کج ...

در فصل اول قانون اساسی چه می‌خوانید؟ «زنان، دیوانگان، و اطفال حق انتخاب کردن ندارند»

به حکم عدالت همان عدلِ محکمی که می‌فرماید: «تحصیل دانش و فرهنگ برای مرد و زن مسلمان واجب است». ظلم بینهایت فاحش بزرگی قانون‌نویسان در حق زنان ایران روا داشتند، از برقرار کردن فصل اول قانون اساسی نه تنها خشت اول را کج بنا نهادند بلکه پایه مشروطیت را متزلزل کردند، چرا؟

زنان سی سال پیش چه ادعایی داشتند؟ آقایان قانون‌نویس چرا مادران خود را در ردیف دیوانگان جا دادند؟ آیا از خدایی که مرد و زن را برای پایداری نوع بشر آفرید غافل نشدند؟ و آیا غفلت از خدا مورد قهر و غضب خدا نیست؟

چطور می‌خواهید از یک آزادی برخوردار شوید که نیمی از بدنه آزادی‌خواه را دیوانه فرض کرده‌اید، و سند مفلوج بودن آن را در سرلوحه قانون اساسی «آزادی» ثبت و امضاء کرده‌اید، و متجاوز از سی سال است روی همان قانون عمل می‌کنید؟!

نه، نه! آقایان! در نظر ما جای تعجب نیست اگر شما از مشروطه ثمر نیک نبرده‌اید و امروز آزادی شما از کنار منقل و وافور تجاوز نمی‌کند!! ببخشید برادران عزیز، کمی به خود آیید، و از خودخواهی بکاهید، زن ایرانی مادر شما و مادرِ فرزند شماست، اگر او دیوانه است، مادر دیوانه نمی‌تواند فرزند عاقل بار آورد، پس علاج را از سر شروع کنید.

از این شاخ به آن شاخ پریدن و راه چاره را مسدود دیدن سرانجام به باتلاق نیستی فرو رفتن است، بنابراین سرلوحه قانون اساسی‌تان را از آن جمله کثیف و نگین پاک کنید و زنان را به حال خود واگذارید، و مطمئن باشید که ما آرزوی انتخاب کردن و انتخاب شدن نداریم، بلکه می‌خواهیم اصولاً اسمی از زنان در قانون اساسی ذکر نشود، تا این افتخار، که زنان شریک سیاست‌های شوم و خیانت‌های ضعیف‌کننده استقلال ایران نبوده‌اند، باز هم برای ما محفوظ بماند.

نیز شما را مطمئن می‌کنم که اگر این نحوست را رفع کنید از درخت آزادی ثمرهای نیکو خواهید برد، به شرط آنکه مردانِ عاقل ما (؟) برخلاف گذشته ورقه رأی نخرند و نفروشند.

زبان زنان - شماره ۳ - خرداد ۱۳۲۴

@thoughts_notes