✳️ آیا شعر حاصل بیان عواطف و احساسات شاعر است؟

❇️ این که گفته می شود، شعر حاصل بیان عواطف و احساسات شاعر است، کوزه ای است که دریایی از معنا را در خود جای داده است. شاید درباره شاعران معمولی این سخن قابل قبول باشد؛ اما پذیرش این تعریف برای شاعران بزرگ که بدون شک خواجه شیراز هم یکی از آنهاست، دشوار است. حافظ می فرماید:

دردمندی من سوخته ی زار و نزار
ظاهرا حاجت تقریر و بیان اینهمه نیست

◀️ دکتر شفیعی کدکنی معتقد است، شعر بیان گستره وسیع عواطف و احساسات همه انسانهاست. سخن او پذیرفتنی است و بدون شک بیشتر در دل می نشیند. شاعری که تنها به بیان احساسات شخصی خود بپردازد، دیگران چه ارتباطی با سخن او برقرار خواهند کرد.
بنابراین شعر حافظ، زبان حال همگان است. تا هر جغرافیایی که راه یافته است. در زمان حیاتش از هند و چین تا حجاز و شام، آن را زمزمه می کردند و امروز سخن خواجه اروپا و آمریکا را هم درنوردیده است.

◀️ حافظ از زبان ما سخن می گوید. مردم غم ها و شادی ها، امیدها و یاس ها، کامیابی ها و ناکامی ها و تمام احساسات خود را در آن می یابند. با آن همزاد پنداری می کنند، به آن تفال می جویند و در نهایت به آرامش می رسند.
خواجه شیراز، از مقام رفیعی که خداوند به او بخشیده است، تا جایگاه تک تک ما پایین آمده است و پیر و جوان و رند و بازاری و عارف و عامی را در بزمی کنار یکدیگر نشانده است تا عشق و صفا همواره بر دوام باشد.

عشق بازی و جوانی و شراب لعل فام
مجلس انس و حریف همدم و شرب مدام

ساقی شکر دهان و مطرب شیرین سخن
همنشینی نیک کردار و ندیمی نیک نام

بزمگاهی دلنشان چون قصر فردوس برین
گلشنی پیرامنش چون روضه دارالسلام

باده گلرنگ تلخ تیز خوشخوار سبک
نقلش از لعل نگار و نقلش از یاقوت خام

نکته دانی بذله گو چون حافظ شیرین سخن
بخشش آموزی جهان افروز چون حاجی قوام

هر که این عشرت نخواهد خوشدلی بر وی تباه
وآن که این مجلس نجوید زندگی بر وی حرام

❇️ مهدی ضیا از گروه « حافظ پژوهی »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan