اعتیاد🚨
تعریف: هر رفتاری که سه ویژگی زیر را داشته باشد، بعنوان اعتیاد تعریف میشود:
۱- پیشرونده باشد
۲- اشتغال ذهنی بدهد
۳- فرد در کنترل رفتار خود (ترک) عاجز باشد
اعتیاد را باید از ۴ جنبه بررسی کرد:
۱- زیست شناختی
۲- روان شناختی
۳- جامعه شناسی
۴- معنا شناختی🔺عوامل زیست شناختی: شناخته شدهترین عامل زیست شناختی در بروز اعتیاد ژنتیک حادثهساز است. مشخصه سابقه این افراد آتش افروزی، شرارت، تصادفات در رانندگی پرخطر و ... که در بررسی شوک درمانی دردناک این افراد، آستانه درد مشابه افراد عادی بوده اما برخلاف افراد عادی، بین شوکها اضطراب نداشتند! در نتیجه در زندگی عادی کمتر از دیگران از عواقب قانونی و ... کارهای خود نگرانند.
هر چند در نتایج بررسیهای صورت گرفته در افراد مبتلا به اعتیاد، کمتر از ۵۰ درصد مبتلا به این نوع ژنتیک بودهاند.
🔺عوامل روانشناختی (الگوهای تکرار شونده آموختنی):
الف-عدم رضایت از زندگی و کم صبر بودن (افراد در ریسک ابتلا به اعتیاد معمولا نیمه خالی لیوان را میبینند، دائم از شرایط نالان هستند و مشخصه عجول بودن هم آنها را به سمت ایجاد حال خوش مصنوعی با مواد، بجای تلاش و کوشش سوق میدهد).
ب- الگوی قربانی بودن، انتخابهای خود را دخیل در شرایطشان نمیدانند و همیشه منتظر تغییر از بیرون ماندهاند!
ج- الگوی تنبلی و عدم صبوری برای حل مشکلات تلانبار شده، افراد معتاد عمدتا عجول و دنبال نتیجهگیری سریع هستند و تا حدودی تفکر مجیک در درمان دارند!
د-الگوی انکار (بعد ابتلا به اعتیاد): آخرین نفر هستند که اعتیاد خود را میپذیرند!
مشکل اینجاست که معمولا وقتی هم که اعتیادشان را میپذیرند، باز برای حل این مشکل جدید هم به مصرف مواد پناه میبرند! (سیکل معیوب: مصرف میکنم تا اعتیادم را فراموش کنم!!!)
رواندرمانی
هدف درمان فقط قطع مصرف نیست و مرحله اصلی، اصلاح الگوهای روانی مشکل دار است که حتما باید ادامه دار باشد (موعظه).
در واقع تغییر سبک زندگی از اعتیاد به زندگی عادی، با روان درمانی انجام میشود.
گروه درمانی باعث تلنگر و دیدن آینه خود و کمک به حذف انکار میشود.
در اوایل جلسات گروه درمانی موارد ابتدایی مثل قطع مصرف، وسوسه و ... بیان میشوند که در جلسات بعدی در نهایت به سمت اصلاح الگوهای رفتاری و روانی کنترل خشم، بازبینی روابط دوستی ناسالم و ...
درمان کنترل لغزش:
۱- تمرین انحراف توجه و توقف افکار وسوسه (مثل کم کردن عدد ۷ از ۱۰۰۰ و ...)
۲-کارتهای یادآور: یادداشتهایی مبنی بر اینکه چرا ترک کردهام، مصرف الان چه حالی در فردا به من خواهد داد، اگر مقاوم باشم فردا چه خواهم کرد.
این کارتها را بنویسد و هنگام وسوسه مرور کند.
۳- تکنیک آرام سازی (تن آرامی): بهترین روش آرام سازی حسی است، دفعات اول ۲۰ دقیقه طول میکشد:
برشمردن احساس گرما، احساس درد، احساس آرامش در اعضا (دست، پا، شانه، چشمها، صورت و ...)
و جایی از بدن که آرامش بیشتری دارد پیدا و با تمرکز بر آن سعی بر لذت بردن کند.
۴- دوری از سرنخهای محرک: دوستان، موسیقی خاص هنگام مصرف، مکان، دکور اتاق و هر محرک که تداعی کننده مصرف هستند باید تا حد امکان حذف شوند (این مرحله بسیار مهم است).
🔺عوامل اجتماعی: جو حاکم بر اجتماع و بخصوص رسانهها که تنها هدفشان جذب مخاطب و تبلیغات است باعث ایجاد جامعهای تنبل، پرتوقع، کم صبر و تخیل گرا خواهد شد که یک شبه به اهداف رسیدن را میپسندند نه دنیای واقعی، که این سبک خود زمینه ساز اعتیاد خواهد شد، جامعه بدون معنی و صرفا گوسفند!
🔺 معنی گرایی (از کجا آمدهام، آمدنم بهر چه بود؟) هر چند ممکن است تمام عمر، فرد را دغدغهمند کند، اما باعث رشد میشود و برای هر کس ممکن است جوابی متفاوت داشته باشد، اما حذف معنیگرایی از زندگی با جایگزینی لذت طلبی باعث گرایش اعتیاد گونه به لذت جویی خواهد بود.
پس درمان اعتیاد با توجه به زمینههای نام برده اصلا کوتاه نخواهد بود!
...................................
منبع: اعتیاد، از سبب شناسی تا درمان/ دکتر محمدرضا سرگلزایی
کانال خبری درمانگران اعتیاد کشور
@mmt_iran