صادرات و واردات ج.اسلامی ایرانمقامات ایران با استناد به آمارهای گمرکی از افزایش "۴۱ درصدی" صادرات کالاهای غیرنفتی در سال ۱۴۰۰ گزارش داده و خبرگزاری ایرنا نیز از "ثبت جهش صادرات با رشد ۱۷۱ درصدی در کارنامه دولت سیزدهم" خبر داده است.
اما آیا ایران با "شکست تحریمهای آمریکا" قادر به جهش صادرات شده یا تنها جهش قیمت نفت و به تبع آن محصولات پتروشیمی، کشاورزی و معدنی باعث رشد درآمدهای صادرات غیرنفتی کشور شده است؟
برخلاف مانور مقامات و رسانههای دولتی، جزئیات آمارهای صادراتی کشور که روز سهشنبه ۲۳ فروردین در سایت سازمان توسعه تجارت منتشر شده، نشان میدهد نه تنها صادرات اقلام اساسی صادراتی مانند محصولات پتروشیمی و کشاورزی در سال گذشته افزایشی نداشته، بلکه افت هم کرده است.
آمارهای سازمان توسعه تجارت نشان میدهد ایران در سال گذشته خورشیدی کلا ۲۰.۵ میلیون تن صادرات محصولات پتروشیمی، بنزین، گاز طبیعی و گاز مایع (الپیجی) داشته است که نسبت به سال ۱۳۹۹ حتی ۶۷۰ هزار تن نیز کاهش یافته است.
به عبارتی ساده، جهش صادرات غیرنفتی کشور نه به خاطر افزایش حجم صادرات و نه شکست تحریمهای آمریکا بوده؛ بلکه علت امر جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی و به تبع آن، رشد چشمگیر قیمت محصولات خام معدنی و فلزات، همچنین پتروشیمی و محصولات نفتی و گازی بوده است.
نکته مهم اینکه ایران در سال گذشته نتوانسته است در بازارهای خارجی خود تنوع ایجاد کند و هنوز هم سه چهارم کل صادرات کشور راهی پنج کشور میشود.
جزئیات آمارهای سازمان توسعه تجارت نشان میدهد ایران در سال ۱۴۰۰ حدود ۴۸ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی داشته که ۷۵ درصد آن راهی پنج کشور چین، عراق، ترکیه، امارات و افغانستان شده و دولت جدید نتوانسته است بازارهای جدیدی برای صادرات خود ایجاد کند.
در مورد واردات ایران، وضعیت حتی بدتر نیز شده است. پارسال ۷۳ درصد از کل واردات ایران تنها از ۵ کشور امارات، چین، ترکیه، آلمان و روسیه انجام شده است.
این در حالی است که در سال ۱۳۹۹ کمتر از ۷۰ درصد واردات ایران به پنج کشور متکی بود. به عبارتی، وابستگی ایران به پنج کشور عمده صادرکننده کالا به کشور حتی افزایش نیز یافته است.
نکته مهمتر اینکه، روسیه در سال گذشته جایگاه بریتانیا را به عنوان پنجمین کشور بزرگ صادرکننده کالا به ایران گرفته است.
هنوز گمرک ایران توضیح نداده چرا حدود نیمی از صادرات روسیه به ایران در سال ۱۴۰۰ در آمارهای گمرکی ایران ثبت نشده است.
به هر تقدیر، گرفتن جایگاه بریتانیا به عنوان کشوری صنعتی و مدرن توسط روسیه در صادرات کالا به ایران، نشانه مثبتی نیست.
@designmanufacturing