⚜️علل یاوه گویی ها ⚜️

1️⃣به نظر من نخستین علت نتیجه گیری های پوچ و بی معنی فقدان روش است ؛ به این معنی که [فلاسفه]استدلال خود را از تعاریف یعنی از معانی جا افتاده کلمات خود آغاز نمی کنند ، چنانکه گویی کسی می تواند بدون دانستن ارزش کلمات عددی یک ، دو و سه حساب کند .
و از آنجا که همه اشیا بر حسب ملاحظات گوناگون مورد تفحص قرار می گیرند،و چون این ملاحظات اسامی گوناگونی دارند،بنابراین، از خلط و اشتباه و تلفیق نا مناسب آن اسامی در احکام ، یاوه گویی ها و پوچی های گوناگونی ناشی می شود . و بنا براین:

2️⃣دومین علت احکام یاوه و پوچ به کار بردن نام های ذوات در مورد اعراض و یا نام های اعراض در مورد ذوات است؛ مثلا می گویند که ایمان [در روح کسی]تزریق یا دمیده می شود در حالی که هیچ چیز را نمیتوان جز در درون جسمی تزریق کرد یا دمید ؛ و یا می گویند که امتداد ذات است و یا اوهام ، ارواح اند و جز آن .

3️⃣سومین علت، به کار بردن نام های اعراض اجسام واقع در خارج از وجود ما در مورد اعراض بدن های خود ما است؛ مثل کسانی که می گویند رنگ در بدن ما است و یا صدا در گوش است و غیره.

4️⃣چهارمین علت به کار بردن نام های اجسام در مورد اسامی یا کلمات است ، مثل کسانی که می گویند که چیزهاز کلی وجود دارند؛ یا موجودی زنده ،نوع یا چیز عامی است و جز آن.

5️⃣ پنجمین علت ، به کاربردن نام های اَعراضدر مورد اسامی یا الفاظ است مثل اینکه می گویند : ماهیت یک چیز[همان]تعریف آن است؛[یا]فرمان هر کس [همان]اراده اوست؛و نظایر این.

6️⃣ ششمین علت ،کاربرد استعاره و مجاز و دیگر اشکال بیان مصنوعی و مبالغه آمیز به جای کلمات درست و حقیقی است . زیرا گرچه در محاوره معمولی می توان گفت که (برای مثال) : این راه به اینجا یا آنجا می رود یا می انجامد ، یا ضرب المثلی می گوید که،(در حالی که راه ها راه نمی روند و یا ضرب المثل ها سخن نمی گویند)، اما در استدلال و جستجوی حقیقت چنین طرز بیانی را نباید پذیرفت.

7️⃣هفتمین علت ، کاربرد کلماتی است که هیچ معنایی ندارند و از اهل مدرسه اتخاذ شده و طوطی وار به کار می روند مانند [عبارات]جوهر فرد الهی در تثلیث، تبدیل نان شراب به جسم و خون مسیح ، حضور جسم و خون مسیح در نان و شراب در مراسم عشای ربانی ، زمان حال ابدی و دیگر اصطلاحات خاص مدرسیون.


☑️برای کسی که بتواند از این چیزها پرهیز کند آسان نیست که دچار یاوه گویی گردد، مگر آنکه طولانی بودن استدلال او را دچار آن سازد و در نتیجه نکاتی را که گفته شد در نظر نگیرد. زیرا تمامی آدمیان وقتی دارای اصول درست باشند طبعا همانند یکدیگر و به شیوه ای درست استدلال می کنند. زیرا کیست که آنقدر احمق باشد که در هندسه اشتباه کند و در اشتباه خود پافشاری نماید در حالی که دیگری اشتباه او را بر وی آشکار می سازد؟؟

از این مطلب چنین بر می آید که عقل بر خلاف حس و خاطره با ما زاده نمی شود و بر خلاف دور اندیشی نیز تنها به واسطه تجربه بدست نمی آید ؛ بلکه در نتیجه کوشش حاصل می شود : نخست در نام گذاری مناسب ، سپس در اتخاذ روشی درست و منظم برای از اجزا، یعنی از کلمات به احکام که بواسطه ارتباط کلمات با یکدیگر ساخته می شوند ؛ و سپس به قیاس ها که پیوند یک حکم با حکم دیگر هستند، تا اینکه به دانش و معرفت نسبت به تمامی نتایج کلمات مربوط به موضوع مورد نظر می رسیم ، و این همان است که آدمیان علم می نامند.و در حالی که حس و خاطره صرفا حاوی شناخت نسبت به حقیقتی است که گذشته و برگشت ناپذیر است؛ علم ، معرفت نسبت به نتایج ، و وابستگی حقایق نسبت به یکدیگر است؛ و به واسطه آن ، از اعمال فعلی خود پی می بریم که چگونه اعمال دیگر و یا اعمال مشابه را در وقتی دیگر انجام دهیم: زیرا وقتی پی می ببریم که چگونه و به چه عللی و شیوه ای امری واقع می شود ، با کسب معرفت نسبت به علل مشابه ، به طریقه ایجاد تبعات مشابه به واسطه آن علل نیز واقف خواهیم گشت.

📚لویاتان.توماس هابز- حسین بشیریه
(هابز فیلسوف لیبرال قرن هفده)
@cafe_andishe95

Comments

Be the first to add a comment