دام توسیدید و اوضاع "دولت" در ایران

توسیدید، تاریخ‌نگار یونانی، زمانی درباره جنگ میان آتن و اسپارت گفته بود آنچه جنگ میان آن دو را اجتناب‌ناپذیر ساخته بود، رشد سریع آتنی‌ها بود که «ترس» در دل اسپارتی‌ها انداخته بود. این جمله را وی در کتاب تاریخ جنگ‌های پلوپونزی که شرحی از جنگ‌هایی است که در قرن پنجم پیش از میلاد میان آتن و اسپارت رخ داده بود گفته است و روی یک انگیزه اساسی، یعنی ترس، در شکل‌دهی به رفتار انسان‌ها انگشت می‌گذارد.

بعدها کسانی این ایده را درباره نوع رابطه میان قدرت‌های نوظهور و مستقر هم به کار گرفتند و مفهوم دام توسیدید ابداع شد که اشاره به این داشت که ترس و سوء محاسبه می‌تواند جرقه جنگی فراگیر میان قدرت‌های جهانی باشد. باری، از مناسبات میان قدرت‌ها و کشورها بگذریم که در دوران جدید و با پیشرفت فناوری بسیار پیچیده‌تر شده است و در کل به نسبت گذشته جهان صلح‌آمیزتر به نظر می‌رسد و بنا بر حفظ نظم وستفالیایی دولت-ملت است، بد نیست ایده کلی توسیدید درباره نقش ترس را در توضیح مناسبات درون کشورها (نه میان کشورها) هم به کار بریم.

در این یادداشت تجارت فردا با الهام از این انگیزه ترس شرح داده ام که بوروکراسی و نظام اداری دولتی در ایران اصلاح شدنی نیست، تا زمانی که سیاسیون ایران از بوروکرات ها از جمله نظامی ها می ترسند، خطاست فکر کنیم این امام زاده حاجت می دهد و از دولت کاری بر می آید و دوباره داور و فروغی و تیمورتاش ظهور می کنند، خلاصه دولت های موسوم به توسعه گرا اگر زمانی در جاهایی مثل شرق آسیا موثر عمل کرده اند، امید ظهور آنها در ایران را نداشته باشید. والله اعلم.

https://bit.ly/2zi3yZR

کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
@Rahbordchannel

Comments

Be the first to add a comment