"۲۳۰۰۰۰۰۰۰ درصد" این عدد تورم زیمباوه در سال ۲۰۰۸ تحت دیکتاتوری سوسیالیستی رابرت موگابه بود. در حالی که او کشور را به خاک سیاه نشانده بود، حتی از خیر یک جایزه مسابقه بانک هم نمیگذشت. ژانویه سال ۲۰۰۰، بانک زیمبانک مسابقهای با جایزهی ۱۰۰ هزار دلارِ زیمباوه را برگزار کرد که حدودا ۵ برابر درآمد سرانه هر فرد زیمباوهای در آن سال بود و قرار بود فیلم مراسم نیز به طور مستقیم از شبکه ملی پخش شود. وقتی فالوت چاووا مجری مراسم اسم موگابه را از قرعهها بیرون کشید، به پهنای صورت اشک میریخت و میگفت: "ببینید کی برنده شده باورکردنی نیست. پدر مردم، رهبر بزرگمان".
دیکتاتوری که دهها سال، کل کشور در مشتش بود، از خیر یک جایزه بانک هم نمیگذشت. آن هم زمانی که چندی قبل از برگزاری مسابقه، افزایش حقوق ۲۰۰ درصدی را برای کابینه خودش اعمال کرده بود. درست زمانی که مردم زیمباوه از هیچ خدمات عمومی درستی بهرهمند نبودند. آمارها ضد و نقیض است، لیکن در یک نگاه کلی درآمد سرانه هر فرد در دهه ۲۰۰۰ کاهش چشمگیری نسبت به دهه ۸۰؛ دورهای که موگابه قدرت را به دست گرفت داشت و حدودا نصف شده بود. آیا موگابه به پول این جایزه احتیاج داشت؟ بیشک، نه. حقیقتا نه. فقط چیزی در نهاد دیکتاتورها هست که به همین اندازه طنز تلخی دارد.
تحت رهبری خردمندانه جناب موگابه، تا قبل از سال ۱۹۹۵ نرخ تورم حدودا ۲۲ درصد بود. سال ۲۰۰۲ این رقم به ۱۴۰ درصد، سال ۲۰۰۳ حدودا ۶۰۰ درصد، در سال ۲۰۰۷ حدودا ۶۶۰۰۰ درصد و در سال ۲۰۰۸ به عدد افسانهی ۲۳۰ میلیون درصد رسید. تا جایی که ارزش پول ملی از پهن گاوی که هنوز گرم است نیز کمتر شد.
اندیشهی حکومتداریاش طوری که خودش میگفت مارکسیست-لنینیست-مائوتسهتونگیست بود، به همین مضحکی. درست به مانند دیگر دیکتاتورها، میگفت که قدرت را مردم به او دادهاند و در ذهن مردم، من یک رهبر مقتدرم که هیچکس در دل مردم جایم را نمیگیرد (مصاحبهای با تلویزیون ملی در سال ۲۰۱۷). در همان مصاحبه گفته بود: «در ذهن قسمت اعظمی از مردم هیچکس به اندازه من رهبری موفق، مشروع و پذیرفته شده نیست». و در سخنی عجیب در سال ۲۰۱۶ در برابر اتحادیه آفریقا گفته بود: «من آنقدر رهبر زیمباوه میمانم تا وقتی که خدا بگوید: بیا پیش من وقتش شده».
این
مقاله نیویورک تایمز در باب مرگ او در سال ۲۰۱۹ را هم بخوانید اگر وقت داشتید.
✅ @karkhone