وضعیت ایران در سالهای ۱۹۴۰ بسیار آشفته بود. پس از پایان دومین جنگ جهانی، نیروهای ارتش شوروی شمال ایران را تا ۱۹۴۶ در اشغال خود داشتند. حزب توده ایران نیز برای کمک به تأمین منافع آن کشور از تلاش باز نمی ایستاد. در سال ۱۹۴۹ یکی از اعضای این حزب، قصد جان پدرم کرد امّا تنها موفق شد او را مجروح کند. در همین دوره دو نخست وزیر و شماری از مقامات دولتی و سیاسی به قتل رسیدند. خواست پدرم این بود که یکپارچگی و تمامیت ارضی ایران آسیبی نبیند و مردم ایران در راه صنعتی کردن کشور موفق شوند. در زمان خود، پدرم فردی آزادمنش بود و این روحیه را علاوه بر طبیعت و فطرت خویش مرهون برنامه آموزشی بود که از سوی پدرش رضا شاه تعیین شده بود.

او هم نسلان خود را که همانند وی در اروپا تحصیل کرده بودند گرد خویش جمع کرد. تا سال ۱۹۵۳ پدرم قانون اساسی ایران را که در مجموع سندی دموکراتیک است، محترم شمرد. پادشاهی میکرد و‌ نه حکومت. در آن دوران ساختار اجتماعی کشور اجازه دست زدن به توسعه سریع نمیداد. از همین رو در ۱۹۶۳ پدرم رشته اصلاحاتی را با عنوان انقلاب سفید به اجرا گذاشت و برای تأمین کارایی بیشتر تصمیم گرفت که در امور حکومت نیز مداخله کند. اصلاح قانون انتخابات بویژه با اعطای حق انتخاب کردن و انتخاب شدن به زنان (برخورداری از مقامهای عالی در حکومت و همچنین در بخش خصوصی)؛ سهیم کردن کارگران در سود واحدهای تولیدی؛ ملّی شدن آبها و جنگلها؛ خصوصی کردن شماری از شرکتهای صنعتی؛ تشکیل سپاه دانش برای سواد آموزی به روستائیان و اجرای اصلاحات ارضی. این اصلاحات در جهت تجدّد و عدالت اجتماعی پیش میرفت.

با همه ترقّی خواهی اش در زمینه های اجتماعی، پدرم جامعه ایران را برای آزادی های سیاسی پخته و آماده نمیدانست. او به تقدم توسعه اقتصادی معتقد بود و نگرانی از حزب توده سبب میشد که او بیش از پیش در فرایند تصمیم گیری شرکت کند. در چنین مواقعی سود موفقیتها نصیب یک نفر و تنها یک نفر نیز مسئول شکستها شناخته خواهد شد. با این حال نمیتوان همه مشکلات ایران را طی سی و هفت سال پادشاهی وی تنها متوجّه پدرم دانست. نه تنها چنین تلقی ای غیرعادلانه است بلکه چندان منطقی هم نیست. واقعیت اینست که پدرم و همچنین دولتهای متوالی وی، همه توجّه و تلاش خود را بر توسعه اقتصاد کشور متمرکز کردند و همه چیز را از دریچه رشد اقتصادی نظاره کردند.

✍از کتاب زمان انتخاب نوشته اعلیحضرت رضاشاه دوم
➖➖➖
#پاسارگادنیوزKFP
🌐🌐 @PN_KFP

Comments

Be the first to add a comment