✳️ حرف اضافه‌ی مضاعف یا دو حرف اضافه برای یک متمم

❇️ یکی از مختصات سبکی متون کهن به ویژه سبک خراسانی آوردن دو حرف اضافه برای یک متمم است.در این حالت حرف اضافه‌ی نخست معمولا حرف "به" است. نمونه‌های پرکاربرد این ساختار نحوی عبارتند از:

❇️ ۱- به ... اندر

چو بینم که درویس مسکین نخورد
به کام اندرم لقمه زهر است و درد

منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربتست و بشکراندرش مزید نعمت.

❇️ ۲-به ... در

به خردی درم زور سرپنچه بود
دل زیر دستان ز من رنجه بود

❇️ ۳-به ... بر

امروز اگر مراد تو بر ناید
فردا رسی به دولت آبا بر

❇️ ۴-بر ... بر

از او رستم شیردل خیره ماند
بر او بر جهان آفرین را بخواند

☼☼☼
*⃣ چند نکته:

◀️ گاهی "به" به "این و آن " می‌چسبد به صورت "بدین و بدان" می‌آید:

☜چون سخن در وی نیامد کارگر
تن زدند آخر بدان تیمار در

◀️ گاه دو حرف اضافه را پشت سرهم قبل از متمم می‌آوردند.

مرآن پادشاه را در اندر سرای
یکی بوستان بود بس دلگشای

یکی بوستان بُد در اندر بهشت

◀️ گاه به جای حرف اضافه‌ی پسین، واژه‌های "درون" و " اندرون" می آورده‌اند.

☜به جنگ اندرون تیز چنگ اژدهاست
به بزم اندرون آفتاب وفاست

☜ای آشکار پیش دلت هرچه کردگار
دارد همی به پرده ی غیب اندرون نهان
‌‌
❇️ منابع:
۱-کلیات سبک شناسی،دکتر شمیسا، صص۳۱۲-۳۱۳
۲-دستور مفصل امروز،خسروفرشیدورد ص۴۵۱

✅ ادبستان- ابراهیم رمضانلی- اسفند۹۶

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan