🔻تحلیلی بر نتایج کنکور سراسری؛
موفقیت در کنکور صرفاً به دلیل امکانات زیاد نیست
________
یادداشت مهین برخورداری، دکترای فلسفۀ تعلیم و تربیت را در تحلیل نتایج کنکور سراسری میخوانید که در کانال آموزگاران منتشر کرده است.
پس از اعلام نفرات برگزیدۀ #کنکور سراسری تاکنون تحلیلهای زیادی بر این نتایج نوشته شده که عموماً بر این دیدگاه تأکید دارند که فاصلۀ طبقاتی بین قشر غنی و فقیر در آموزش و پرورش به شکل بیسابقهای جلوهگر شده است. آمار قبولی مدارس سمپاد، باز صدای منتقدین را درآورده است که این مدارس خاص به دلیل امکانات ویژه بیشترین درصد قبولی را به خود اختصاص دادهاند و پس از آن مدارس #غیردولتی خاص و مدارس نمونه دولتی.
من معتقدم اگرچه شبهلیبرالیسمی که همۀ بخشهای کشور را دربرگرفته، در نظام آموزشی نیز رخنه کردهاست، اما معتقدم نتایج کنکور و بهطور خاص برگزیدگان آزمون باید دقیقتر، کیفیتر و پدیدارشناسانه بررسی شود. به همین دلیل چند نکته را که به نظرم دیگران از آن غفلت کردهاند، مورد توجه قرار میدهم:
۱. دانشآموزی که در مدارس سمپاد یا نمونه یا مدارس غیردولتی خاص (انرژی اتمی، علامه طباطبایی، البرز و…) درس میخواند از یک گزینش سخت، پیشتر عبور کرده است. طبیعی است که این دانشآموز باهوش یا حتی کوشا در آزمون سراسری نیز موفقتر عمل خواهد کرد. این سخن نافی کیفیت بالای مدارس استعدادهای درخشان نیست.
۲. هزینهکرد ۵۳ برابری طبقۀ مرفه نسبت به طبقۀ فقیر فقط بعد اقتصادی ندارد. یک بعد نگرشی هم دارد. از این رو بسیاری از کسانی که برگزیدگان کنکور هستند لزوما جزء کسانی نیستند که ۵۳ برابر برایشان هزینه کنکور یا مدرسه شده است، بلکه خانوادههایی هستند که از نظر فرهنگی برای آموزش و درس خواندن ارزش قائلند. ممکن است از پول سفر یا تفریح یا ماشین خود بگذرند اما برای فرزندانشان هزینۀ آموزش باکیفیت کنند.
۳. اینکه طبقۀ شهری در کنکور موفقتر عمل کردهاند صرفاً به دلیل امکانات بالاتر نیست. بسیاری از پولدارها اساسا نگاه مثبتی به مقولۀ تحصیل ندارند و ترجیح میدهند فرزندانشان تاجر یا اهل فن و حرفهای بشوند. لذا خرج نکردن برای آموزش صرفاً از بیپولی نیست.
۴. اکثر دانشآموزان موفق در کنکور یک یا هر دو والدینشان از طبقۀ فرهنگی، معلم، استاد دانشگاه و پزشک هستند. این گروهها در طیف خیلی پولدار جامعه مثل کارخانهدارها، تاجران و … نیستند اما کسانی هستند که به سبد فرهنگی خانوادۀ خود توجه دارند.
۵. ورود به دانشگاه نهایت آمال افراد یک جامعه نیست. آنان که چنین آمالی دارند برایش هزینه و وقت و انرژی میگذارند اما بسیاری از مردم نیز به این نتیجه رسیدهاند که هیچ دلیلی برای ترجیح دانش به ثروت، خانه، خودرو و … نیست.
نکات بالا به هیچ وجه درصدد توجیه بیعدالتی آموزشی نیست. اما آنچه واضح است همواره قشر فرهنگی و طبقۀ متوسط به مقولۀ آموزش توجه ویژهای نموده است که لزوماً به معنای ثروت کلانتر نیست بلکه بسیاری اوقات نشان دهندۀ نگرش و فلسفۀ علمآموزی در نزد این طبقه است.
_______
کانال مقاله ها
🌺 @eduarticle