انگوران و برادران معدنکار
روایتی از نقش برادران رستگار در اشاعه شیوههای نوین معدنکاری
🔹پس از پایان جنگ جهانی دوم، برادران رستگار که فارغالتحصیل دانشگاه فرانسه و استاد دانشگاه تهران بودند در زمینهی استخراج مواد معدنی به فعالیت پرداختند. رضا در سال ١٢٨٦ و مرتضی ١٢٩١ شمسی در اصفهان بدنیا آمدند.
رضا پس از اخذ دکترای میکروبیولوژی از فرانسه، ریاست دانشکده دامپزشکی را عهدهدار شد. او برای اولین بار سرم ضد مشمشه را در ایران تولید کرد. مرتضی نیز فارغالتحصیل رشته مهندسی مکانیک بود و در دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد.
رضا فردی عملگرا و سازماندهنده و مرتضی عاشق طبیعت وحش بود و علاقهی ویژهای به کشف معادن داشت. این دو برادر بعد از پایان جنگ جهانی دوم، شرکت سیمیران «شرکت معدنی و صنعتی» را تاسیس کردند.
مسئولیت و مدیریت مالی و اداری به رضا واگذار شد و مسایلی همچون کشف، توسعه معادن، احداث جاده جهت انتقال مواد معدنی به بازار، ساخت منازل کارگران و مهندسان را مرتضی به عهده گرفت.
این دو برادر معدن بزرگ زیرزمینی سرب و روی کوشک در بافق یزد و معدن سرب انگوران در جنوب غربی زنجان را بهرهبرداری میکردند. پس از مدتی به منظور استخراج اصولی و دارای ارزشافزودهی بیشتر با شرکت BRZ انگلیسی قرارداد مشاوره بستند و تجهیزات لازم را فراهم کردند.
در همان زمان معدن و کارخانه تغلیظ انگوران راهاندازی شد. انگوران بزرگترین معدن در ایران بود و کنستانتره روی و سرب از انگوران و کوشک به اروپا صادر میشد.
برادران رستگار را میتوان پدر معادن ایران دانست. آنها از جمله سرمایهگذاران بخش خصوصی بودند که استخراج را از شکل و شیوه سنتی به صنعتی تغییر داده و نیمنگاهی به صادرات بازار جهانی داشتند.
آنها فعالیتهای توسعهایی خود را تا زمانی که فضای سیاسی ایران رادیکال گشت و رضا دستگیر شد و یکماه به زندان افتاد ادامه دادند. پس از چندی به خارج از ایران مهاجرت کردند.
به همت این دو برادر در سال ١٣٧٧ در زمینی به مساحت ٤٠٠ متر مربع در محوطه دانشگاه دامپزشکی، آزمایشگاهی مجهز بنا شد.
رضا و مرتضی رستگار با فاصلهی یکسال از همدیگر در سالهای ١٣٧٧ و ١٣٧٨ در لندن درگذشتند.
✅ @karkhone