✳️ اِســــتـــــعــــــاره و تَــــشـــخـــیـــص
❇️ استعاره چیست؟
استعاره در لغت به معنی عاریت گرفتن یا قرض گرفتن است و در اصطلاح ادبی اگر شاعر یا نویسنده در متن خود از طرفین تشبیه_ یعنی مشبه ومشبه به_ یکی را ذکر کنند و دیگری را حذف کنند به آن آرایه ی استعاره می گویند.
براساس حذف مشبه یا مشبه به استعاره به چند دسته تقسیم می شود:
۱)استعاره ی مُــصَـرَّحــه(آشکار):اگر شاعر یا نویسنده مشبه به را بیاورد و مشبه را حذف کند و منظورش در واقع مشبه باشد به آن آرایه ی استعاره ی مُصرَّحه(آشکار) می گویند.
مثال:
«در مملکت چو غُرِّش شیران گذشت و رفت
این عُـــوعُـــوِ ســگان شما نیز بــگذرد»
✓[در مثال فوق شیر استعاره از جوانمردان وعادلان و سگ استعاره از ناجوانمردان و ظالمان هستند.]
«قـطـره ی بـاران کـه در افـتـد به خـاک
زو بـدمـد بــس گُــهــر تـــابــنـــاک»
✓[در بیت فوق گـــهــر تـــابـــنـــاک اســتــعـــاره از گـــل و گـــیـــاه است.]
۲)استعاره ی مَکنیه(پنهان):اگر شاعر یا نویسنده در نوشته ی خود مشبه را به همراه لوازم آن ذکر نماید ولی مشبه به را حذف کند به آن آرایه ی استعاره ی مکنیه(پنهان) می گویند.
مثال : «خورشید شکفت.»
✓[در جمله ی بالا خورشید به گل تشبیه شده است ولی مشبه به(گل)حذف شده است.]
«ابر از هجر که می گرید بدین سان زار زار؟»
✓[در مصرع ابر به انسانی تشبیه شده است ولی مشبه به(انسان)حذف شده است]
آرایه ی ادبی تشخیص چیست؟تشخیص یعنی شخصیت بخشیدن و در اصطلاح ادبی اگر ویژگی انسانی را به به غیر انسان نسبت بدهیم به آن آرایه ی تشخیص می گوییم.
هر آرایه ی تشخیص آرایه ی استعاره ی مکنیه نیز هست ولی هر آرایه ی استعاره ی مکنیه آرایه ی تشخیص نیست.
نکته۱:جان بخشی با تشخیص متفاوت است در جان بخشی به اشیاء غیر جاندار جان می دهیم یعنی آنها را یک موجود زنده تلقی می کنیم ولی در تشخیص به جانداران دیگر وغیر جانداران علاوه بز جان ویژگی انسانی نیز نسبت می دهیم.با این حال جان بخشی نیز نوعی استعاره‌ی مکنیه است.در کل استعاره ی مکنیه به سه صورت می تواند تشکیل شود:
الفـ)مشبه(غیرانسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی):خورشید شکفت.
ب)مشبه(غیرانسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی انسانی):ابر می گرید.
پ)مشبه(انسان یا غیر انسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی):دلم پرواز کرد.
۳)اضافه ی استعاری:اضافه ی استعاری نیز نوعی استعاره ی مکنیه است با این تفاوت که در اضافه ی استعاری ویژگی مشبه به با کسره ی اضافه به مشبه نسبت داده می شود.
مثال: «تا سرِ زلفِ سخن را به قلم شانه زدند»
✓[در مثال فوق شاعر سخن را انسانی پنداشته که زلف دارد و آن را به صورت ترکیب اضافی بیان کرده است.]
اضافه ی استعاری نیز همچون استعاره ی مکنیه سه نوع دارد:
الفـ)ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی)+ــِـ+مشبه(غیرانسان):بارشِ عشق
ب)ویژگی مشبه به(ویژگی انسانی)+ــِـ+مشبه(غیرانسان):خنده یِ ابر
پ)ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی)+ــِـ+مشبه(انسان یا غیر انسان):پروازِ دل
نکته۲:در اضافه ی استعاری ویژگی و لوازم مشبه به اول و مشبه بعد از آن می آید و همیشه بین این دو کسره وجود دارد این استعاره نیز می‌تواند تشخیص،جان بخشی ویا هر دو را داشته باشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ استعاره چیست؟
استعاره در لغت به معنی عاریت گرفتن یا قرض گرفتن است و در اصطلاح ادبی اگر شاعر یا نویسنده در متن خود از طرفین تشبیه_ یعنی مشبه ومشبه به_ یکی را ذکر کنند و دیگری را حذف کنند به آن آرایه ی استعاره می گویند.
براساس حذف مشبه یا مشبه به استعاره به چند دسته تقسیم می شود:
۱)استعاره ی مُــصَـرَّحــه(آشکار):اگر شاعر یا نویسنده مشبه به را بیاورد و مشبه را حذف کند و منظورش در واقع مشبه باشد به آن آرایه ی استعاره ی مُصرَّحه(آشکار) می گویند.
مثال:
«در مملکت چو غُرِّش شیران گذشت و رفت
این عُـــوعُـــوِ ســگان شما نیز بــگذرد»
✓[در مثال فوق شیر استعاره از جوانمردان وعادلان و سگ استعاره از ناجوانمردان و ظالمان هستند.]
«قـطـره ی بـاران کـه در افـتـد به خـاک
زو بـدمـد بــس گُــهــر تـــابــنـــاک»
✓[در بیت فوق گـــهــر تـــابـــنـــاک اســتــعـــاره از گـــل و گـــیـــاه است.]
۲)استعاره ی مَکنیه(پنهان):اگر شاعر یا نویسنده در نوشته ی خود مشبه را به همراه لوازم آن ذکر نماید ولی مشبه به را حذف کند به آن آرایه ی استعاره ی مکنیه(پنهان) می گویند.
مثال : «خورشید شکفت.»
✓[در جمله ی بالا خورشید به گل تشبیه شده است ولی مشبه به(گل)حذف شده است.]
«ابر از هجر که می گرید بدین سان زار زار؟»
✓[در مصرع ابر به انسانی تشبیه شده است ولی مشبه به(انسان)حذف شده است]
آرایه ی ادبی تشخیص چیست؟تشخیص یعنی شخصیت بخشیدن و در اصطلاح ادبی اگر ویژگی انسانی را به به غیر انسان نسبت بدهیم به آن آرایه ی تشخیص می گوییم.
هر آرایه ی تشخیص آرایه ی استعاره ی مکنیه نیز هست ولی هر آرایه ی استعاره ی مکنیه آرایه ی تشخیص نیست.
نکته۱:جان بخشی با تشخیص متفاوت است در جان بخشی به اشیاء غیر جاندار جان می دهیم یعنی آنها را یک موجود زنده تلقی می کنیم ولی در تشخیص به جانداران دیگر وغیر جانداران علاوه بز جان ویژگی انسانی نیز نسبت می دهیم.با این حال جان بخشی نیز نوعی استعاره‌ی مکنیه است.در کل استعاره ی مکنیه به سه صورت می تواند تشکیل شود:
الفـ)مشبه(غیرانسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی):خورشید شکفت.
ب)مشبه(غیرانسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی انسانی):ابر می گرید.
پ)مشبه(انسان یا غیر انسان)+ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی):دلم پرواز کرد.
۳)اضافه ی استعاری:اضافه ی استعاری نیز نوعی استعاره ی مکنیه است با این تفاوت که در اضافه ی استعاری ویژگی مشبه به با کسره ی اضافه به مشبه نسبت داده می شود.
مثال: «تا سرِ زلفِ سخن را به قلم شانه زدند»
✓[در مثال فوق شاعر سخن را انسانی پنداشته که زلف دارد و آن را به صورت ترکیب اضافی بیان کرده است.]
اضافه ی استعاری نیز همچون استعاره ی مکنیه سه نوع دارد:
الفـ)ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی)+ــِـ+مشبه(غیرانسان):بارشِ عشق
ب)ویژگی مشبه به(ویژگی انسانی)+ــِـ+مشبه(غیرانسان):خنده یِ ابر
پ)ویژگی مشبه به(ویژگی غیرانسانی)+ــِـ+مشبه(انسان یا غیر انسان):پروازِ دل
نکته۲:در اضافه ی استعاری ویژگی و لوازم مشبه به اول و مشبه بعد از آن می آید و همیشه بین این دو کسره وجود دارد این استعاره نیز می‌تواند تشخیص،جان بخشی ویا هر دو را داشته باشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment