صنعت تولید علم جعلی در چین: چگونه تهدید ناشی از کارخانههای مقالهسازی در حال افزایش است؟
| فاینانشالتایمز
در بیش از دو دهه اخیر پژوهشگران چینی به بخشی از مهمترین منتشرکنندگان مقالات علمی در دنیا تبدیل شدهاند. موسسه مطالعات علمی واقع در ایالات متحده که سازمانی است برای تحلیل مسائل حوزه پژوهش، دریافته است که چین در سال 2021، حجمی بالغ بر 23 درصد مقاله در دنیا را تولید کرده است و با این حجم از تولید مقاله، در رتبه دوم بعد از ایالات متحده قرار میگیرد.
در عین حال، تعداد ارجاع به مقالات چینی به طرزی چشمگیری ارتقا پیدا کرده است، به نحوی که در سال گذشته برای نخستین بار از حیث مقالات دارای بیشترین ارجاع، از ایالات متحده پیش افتاده است. این آمار را موسسه ملی علوم و فناوری ژاپن اعلام کرده است. البته این آمار تا حد زیادی از ارجاع به پژوهشهای چینیها به عنوان نخستین کسانی که به ژنوم ویرویس کووید 19 اشاره کرده بودند، متأثر است. چینیها در زمینههای نو مانند فناوری کووانتوم، ژنتیک و علوم فضایی، و در کنار آن آزمایش موشکهای هایپر سونیک در دو سال قبل، به تقویت این دیدگاه منجر شده است که چین به سمت توسعه هژمونی جهانی خود در زمینه علم و تکنولوژی در حال حرکت است.
اما متخصصان بر این عقیدهاند که حجم بالای تولیدات پژوهشی چین از کیفیت پایین برخوردار بوده و حتی بخشی از آنها بیهوده و بیثمر هستند. همچنین انگیزه بخشی از تولیدکنندگان این مقالات کسب جوایز حوزه پژوهشی است، که بقا در نظام دانشگاهی را نیز باید به آن اضافه کرد. یکی از فیزیکدانهای چینی گفته است برای آنکه بتوانیم در فضای دانشگاهی چین دوام بیاوریم باید تعداد بالایی مقاله منتشر کنیم و در نتیجه تمرکز ما بیشتر بر کمیت است تا کیفیت.
مشکلی که باعث میشود ردیابی پژوهش های تقلبی و جعلی دشوار شود این است که هیچ ناشری، هرچند تیزبین و دقیق، توان کشف همه تقلبها را ندارد. ممکن است تا زمانی که تقلب یک پژوهشگر کشف نشده است، بتواند سالها یافتههای کذب و ساختگی منتشر کند. در حوزه زیست پزشکی این مسأله اهمیتی ویژه دارد چون با پدیده درمان سروکار دارد.
افزایش و فزونییافتن پژوهشهای مشکوکی که کمک کردهاند تا چین به یک مرکز قدرت علمی و تکنولوژیکی تبدیل شود توجه تعدادی از پژوهشگران مستقلی را به خود جلب کرده است که به بررسی تولیدات علمی این کشور میپردازند. یکی از این پژوهشگران، دیوید باینلر است. او روانشناسی است که قبلاً در نیوزیلند کار میکرد. او دریافته است که تعداد 150 مقاله در حوزه زیست پزشکی از اساتید دانشگاه جیلین چین، از دادههای محدود مشابه استفاده کردهاند. بر آن اساس وی نتیجه گرفته است که دانشگاه جیلین درون خود یک کارخانه مقالهسازی دارد. دو پژوهشگر دیگر این حوزه نیز به فاینانشال تایمز گفتهاند که دانشگاه جیلین پیشگام تولید مقالات و پژوهشهای تقلبی است. این دانشگاه به درخواست فاینانشال تایمز برای ارائه توضیح، پاسخ نداد.
تخمینی که از درصد تولیدات علمی تقلبی انجام شده است، بازهای بین 2 تا 20 درصد کل مقالات منتشر شده را شامل میشود. در این امر اتفاق نظر وجود دارد که چین یکی از بدترین متخلفان جهان در حوزه تولیدات علمی است، هر چند که کارخانههای مقالهسازی فقط محدود به چین نیست.
ادامه مطلب
✅ @karkhone