نگاهی اجمالی بر مفهوم اتوپیا و پاد اتوپیا
بخش دوم
در میان نویسندگان و شاعران ایرانی هم که به مفاهیم آرمان شهر و پاد آرمان شهر پرداخته اند می توان به:
سهراب سپهری و آرمانشهر سپهری اشاره کرد. آرمانشهری که می توان به دو بخش :
الف) دنیایی آرمانی و دلپذیر که ریشه در گذشته بشر دارد.. دنیایی که پیشینیان ما در آن زندگی میکرده اند و سهراب این مکان رویایی و حسرت بار را چنین توصیف می کند:
- باغ ما در طرف سایه دانایی بود.. (انسان گرفتار تارهای نامرئی دانش غیرکاربردی و بی فایده نبود)
- باغ ما جای گره خوردن احساس و گیاه... (انسان با تمام عاطفه و حس انسانی با طبیعیت در ارتباط بود)
- باغ ما شاید قوسی از دایره سبز سعادت بود... (انسان احساس خوشبختی می کرد)
- آب بی فلسفه میخوردم و توت بی دانش می چیدم... (انسان در استفاده از نعمت های الهی درگیر استدلال های پیچیده نبود)
- تا اناری ترکی بر می داشت، دست فواره خواهش می شد... (بهره گیری از نعمت ها و طبیعت به حد کفایت و نیاز بود و تنها زمانی اتفاق می افتاد که زمانش رسیده باشد)
ب) آرمانشهری که جایی در زندگی آینده بشر دارد، مهم نیست شهر باشد یا روستا:
- بی گمان در ده بالا دست چینه ها کوتاه است... ( ارتباطی صمیمانه بین مردم وجود دارد و فاصله ها و جدائی های زندگی شهری و مدرن در آن راهی ندارد)
- ماهتاب آنجا، می کند روشن پهنای کلام... ( کلام و سخن مردم روشن و صریح و بدور از ریا است)
- غنچه ای می شکفد، اهل دل باخبرند... (انسان ارتباط پر معنا با طبیعت دارد)
- بی گمان آنجا، آبی، آبی است... ( انسان استحاله نیافته و و مفاهیم و همه چیز شکل اولیه و اصلی خود را حفظ کرده اند)
البته می توان به ابیات بیشتری از سهراب اشاره کرد:
- پشت دریا شهری ست که در آن پنجره ها رو به تجلی باز است...
- دست هر کودک ده ساله شهر، خانه معرفتی ست...
خاک، موسیقی احساس تو را می شنود...
شاعران وارث آب و خرد و روشنی اند...
و در نقطه مقابل میتوان به اشعار طاهره صفارزاده و پاد آرمانشهر او اشاره کرد:
- تو نمی آیی و قلب کوچه/ پاسبانی تنهاست/ و سکوتی عایق/ به لب پنجره هاست/ تو نمی آیی و شب/ می گدازد آرام.../ تو نمی آیی و من/ مثل یک میوه کال/ و نخستین دم یک دیدار/ به سرانجام می اندیشم.
- قورباغه ها/ در باغ کوچک همسایه/ خوابشان را تعریف میکنند/ بیداری من/ با هیچ کلمه ای تسکین پیدا نمی کند.
- نجوای بچه های محله/ و حرف نان/ آرامش مردابی تل خاکروبه را/ آواره می کند.
- روزی بر این درخت/ ریسمانی میروید/ با میوه های سخت/ بر روی این درخت/ سر های خواب رفته/ فانوس می شوند/.../ در مزرعه/ دستان پینه بسته/ اوراد گنگ عدالت را/ پرواز می دهند.
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan